لقاح مصنوعی؛ نابودگر ناباروری

باردار شدن، همیشه امری ساده و سهل الوصول نیست و بسیاری از بانوان ناگزیرند روش لقاح مصنوعی را برای بارداری انتخاب ‌کنند. لقاح مصنوعی یا (AT (artificial insemination روشی است که به وسیله آن اسپرم (اسپرم همسر یا اعطاکننده) در داخل دستگاه تولید مثل، رحم یا گردنه رحم قرار داده می‌شود تا لقاح جنین اتفاق بیافتد.

لقاح مصنوعی؛ نابودگر ناباروری | +نی نی

چرا لقاح مصنوعی؟

در صورت ناباروری ضعیف جنس نر (تعداد کم یا تحرک ضعیف اسپرم یعنی ناتوانی اسپرم در طی سفر طولانی به مقصد تخمک)، آندو‌متریوز ضعیف (آندومتریوز عارضه‌ای است که در آن بافت‌های شبیه رحم در خارج از رحم رشد می‌کنند)، ناباروری به علت ناشناخته، جدار مخاطی نامساعد رحمی و مشکلات تخمک‌گذاری، لقاح مصنوعی راهگشا خواهد بود.

گاهی ممکن است استفاده از روش لقاح مصنوعی نیز برای برخی از زوجین نتیجه مطلوبی نداشته باشد، زیرا استفاده از داروهای باروری (برای فعال کردن تخمک‌گذاری) و همچنین روش اجرای لقاح مصنوعی، شانس شما را برای موفقیت در لقاح جنین افزایش می دهد. به همین دلیل لقاح مصنوعی برای بعضی از افراد موفقیت‌آمیز بوده و برای گروهی خیر، زیرا زوج ها وضعیت متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند.

چه انتظاری داشته باشیم

ممکن است، پزشک پیشنهاد کند که قبل از استفاده از لقاح مصنوعی از داروهای باروری استفاده شود، مصرف این داروها معمولا در زمانی نزدیک به چرخه عادت ماهانه توصیه می شود. این داروها تخمدان‌ها را برای تولید چند تخمک بالغ، فعال می‌کند، در صورتیکه که بطور عادی هرماه فقط یک تخمک آزاد می‌شود، یعنی با افزایش تعداد تخمک های بالغ شانس بارورشدن آنها نیز افزایش می یابد. معمولا پزشکان برای آگاهی از زمان دقیق تخمک‌گذاری سونوگرافی انجام می‌دهند و برای کمک به رهاسازی تخمک، معمولاً ۳۶ - ۳۸ ساعت قبل از لقاح مصنوعی به شما دارو می‌دهند. وقتی‌که تخمک‌گذاری صورت گرفت، ادامه روند لقاح مصنوعی روش ساده ای است. این عمل در مطب پزشک انجام می‌شود و شبیه به آزمایش پاپ‌اسمیر (برداشتن نمونه‌های سلولی از قسمت گردن رحم خانم‌ها) است. درصورتی‌که از اسپرم همسرتان استفاده می‌کنید، صبح آن روز از او نمونه اسپرم می گیرند. زمانی‌که نمونه اسپرم بدست‌ آمد، برای پاک‌کردن هرگونه احتمال محدودیت در بارورسازی، اسپرم را می شویند. درصورتی‌که از اسپرم اهدا‌کننده استفاده می‌شود، دریافت آن از سازمان اهدا‌کننده شناخته‌شده بسیار اهمیت دارد.

معمول‌ترین روش لقاح مصنوعی IUI (intrauterine insemination) است. در این روش از لوله پلاستیکی بسیار کوچک و انعطاف‌پذیری بنام ‌"کاتتر" استفاده می‌شود؛ در واقع پزشک، اسپرم غلیظ‌ شده را از طریق گردنه رحم مستقیما وارد رحم خواهد کرد. زمانی‌ که این روند بطور کامل طی شد، ضروری است که برای مدت ۱۵ دقیقه درحالت درازکش باقی بمانید، اما پس از آن می‌توانید به زندگی عادی خود ادامه دهید. معمولا پیشنهاد می‌شود که برای انجام آزمایش بارداری و اطمینان از موفقیت آن ۱۴ روز صبر کنید. البته میزان موفقیت این روش به مشکل باروری، سن و شیوه زندگی شما و همسرتان بستگی دارد. اکثر زوج‌هایی که از روش لقاح مصنوعی استفاده می‌کنند در هر چرخه پنج تا ده درصد شانس باردار شدن دارند. درصورتی‌که داروهای باروری پیشنهادی را استفاده کنید، احتمالا شانس شما افزایش می‌یابد.

*

.

گاهی ممکن است استفاده از روش لقاح مصنوعی نیز برای برخی از زوجین نتیجه مطلوبی نداشته باشد، زیرا استفاده از داروهای باروری (برای فعال کردن تخمک‌گذاری) و همچنین روش اجرای لقاح مصنوعی، شانس شما را برای موفقیت در لقاح جنین افزایش می دهد. به همین دلیل لقاح مصنوعی برای بعضی از افراد موفقیت‌آمیز بوده و برای گروهی خیر، زیرا زوج ها وضعیت متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند.

نکات مثبت و منفی

بدیهی است که نکته مثبت، باردار شدن شماست و نکته منفی این است که بدلیل اثرات جانبی تحریک تخمک‌گذاری، احتمال بارداری چندقلو نیز وجود دارد (البته بعضی از زوج‌ها آنرا جایزه‌ای برای خود می دانند). درصورتی‌که روش استفاده از اسپرم اهداکننده را انتخاب کنید، نکته منفی پنهان دیگر آن‌ است که جنین از نظر ژنی به همسرتان مرتبط نمی‌شود.

هزینه‌ها

هزینه‌های این روش نسبت به کلینیک اجراکننده آن، متفاوت است. ممکن است، برای بسیاری از زوج‌ها، لقاح مصنوعی اولین گام برای لقاح جنین باشد، زیرا هزینه آن به اندازه درمان های ART (assisted reproductive technology) و IVF (in vitro fertilisation) گران نیست.

دکتر جکوبسون متخصص زنان و زایمان می گوید: ممکن است، ترکیبی از متغیرها باعث بروز مشکلات باروری شوند به همین دلیل پیش بینی بهترین راه درمان برای اکثر زوج ها بسیار دشوار است. لقاح مصنوعی، جایگزینی ارزان تر برای IVF است و درصورتی که با عمل نزدیکی موفقیتی در لقاح جنین حاصل نشد، ممکن است این روش برای کمک به زوج ها مناسب باشد.

HCG چیست؟

(human chorionic gonadotrophin (HCG از هورمون‌هایی است که در حین حاملگی تولید می‌شود. این هورمون توسط جفت ایجاد می‌شود و تخم را پس از لانه‌گیری در رحم تغذیه می‌کند. اچ‌سی‌جی اولین بار حدود ۱۱ روز پس از لقاح در خون و بین ۱۲ تا ۱۴ روز پس از لقاح در ادرار قابل اندازه گیری است. سطح این هورمون در هفته‌های ۸ تا ۱۱ به حداکثر خود رسیده و سپس در ادامه حاملگی کاهش می‌یابد. HCG ، اساس آزمایش‌های آزمایشگاهی (ادرار و خون) است و در اوایل بارداری بهترین روش برای تائید بارداری است.

آزمایش‌های خانگی بارداری، هورمون HCG در ادرار را تشخیص می‌دهد و باعث آشکار شدن حاملگی می‌شود. هورمون HCG با واحد بین‌المللی IU/L اندازه‌گیری می‌شود (یک واحد جهانی در یک لیتر). یعنی اگر کمتر از ۵IU/L در خون خود داشته باشید، باردار نیستید. اما هرمقداری بیش از ۲۵IU/L به منزله باردار بودن شماست.

بعد از آخرین عادت ماهیانه LMP) last menstrual priod)، مقدار هورمون HCG بطور میانگین هر ۳۰ ساعت دو برابر می‌شود، تا میزان آن در حدود هفته هشتم ام بارداری به ۶۵۰۰IU/L برسد. بعد از آن میزان افزایش به شخص بستگی دارد و حدودا تا ۶۰ تا ۷۰ روز بعد از آخرین عادت ماهیانه (هفته ۹ تا ۱۰ بارداری) در بالاترین مقدار می‌ماند. هورمون HCG بین هفته ۱۲ تا ۱۶ بعد از آخرین عادت ماهیانه کمی کاهش می‌یابد و تا زایمان ثابت می‌ماند و یک یا دو هفته بعد از زایمان هورمون HCG کاملاً از بدن پاک می‌شود.

عملکرد اصلی این هورمون پیشگیری از پاک‌شدن مخاط رحمی و شروع عادت ماهیانه یا آندومتریوم endometrium است که معمولا در چرخه عادت‌های ماهیانه بطور عادی اتفاق می‌افتد. در واقع پس از لقاح، سلول تخم شروع به تكثير كرده و بلاستوسيتها را بوجود مي آورد. در اطراف سلولهاي بلاستوسيت، سلولهاي تروفوبلاست و سلولهاي سنسيشيو تروفوبلاست بوجود مي آيند. سلولهاي سنسیشيو تروفوبلاست، اولين سلولهايي هستند که هورمونhCGرا توليد مي کنند. هورمونhCGتوليد شده از سلولهاي سنسیشيو تروفوبلاست، بر روي جسم زرد اثر گذاشته و از تحليل رفتن آن جلوگيري مي كند. پروژسترون توليد شده از جسم زرد، بر روي سلولهاي ديواره رحم اثر گذاشته و از ريزش آنها جلوگيري كرده و بدين ترتيب، زمينه را براي لانه گزيني و شروع حاملگي آماده مي كند. در روز 22، لانه گزيني (Implantation) انجام مي شود و با تشكيل جفت، توليد هورمونهايhCGو پروژسترون، توسط سلولهاي جفت انجام مي گيرد.

بنابر این اگر هورمون HCG در بدن باردار وجود نداشته باشد، بافت رحم شروع به پاک‌سازی خود می‌کند و چرخه عادت ماهیانه شروع خواهد شد. پروژسترون به نگهداری بافت ضخیم رحمی برای بارداری سالم کمک می‌کند. اگر تخمک بارور شود، بافت داخل رحم endometrium شروع به بزرگ و ضخیم‌شدن می‌کند تا این‌که جنین مواد غذایی مورد نیازش برای رشد و نمو را داشته باشد. همچنین هورمون HCG وظیفه دارد تا همانطوری‌که جفت بزرگ می‌شود، واکنش سیستم طبیعی ایمنی مادر جنین را طرد نکند.

میزان بالا یا پایین هورمون HCG

ممکن است، میزان بیش از انتظار هورمون HCG برای هفته‌های بارداری، نشانگر محاسبه غلط زمان لقاح جنین، یک قلو یا حتی چندقلو باشد. احتمال دارد، میزان کمتر از انتظار هورمون HCG برای هفته‌های بارداری، نشانگر محاسبه غلط، بارداری خارج رحمی یا امکان سقط‌جنین باشد. اما گاهی ممکن است، بااینکه بارداری کامل سالم است میزان هورمون HCG کم باشد.

به اشتراک بگذارید:

شاید این مطالب نیز برایتان جالب باشد