هفته به هفته بارداری

این هفته نقطه عطفی در رشد جنین شماست. اگر چه نوزادی که در این مرحله از بارداری به دنیا بیاید هنوز برای تنفس نیاز به مراقبت های خاص دارد ولی با این وجود ریه ها به بلوغ کافی رسیده و شانس زنده ماندن در خارج از رحم به طرز قابل توجهی نسبت به هفته های پیش افزایش یافته است. مغز جنین به رشد خود ادامه داده و چین و چروک ها بروی سطح آن همانند مغز های بالغ شروع به شکل گیری می کنند. موهای ظریفی بنام لانگو سطح پوست جنین را می پوشاند که پیش از تولد از بین خواهند رفت، اما پس از تولد نیز می توان تعدادی از آنها را در پشت نوزاد مشاهده کرد.
تا پایان این هفته وزن جنین بین 1613-1145 گرم و طول بدن او 38/6 سانتی متر خواهد بود.

بارگزاری ویدئو...

وضعیت جنین در حال رشد

در حال حاضر چرخه خواب و بیداری جنین از ثبات بیشتری برخوردار شده است؛ ولی با این حال حرکت های او مبنی بر بیدار بودنش نیست. زیرا فرزندتان فقط زمان بسیار کوتاهی را با چشم های باز به فعالیت می پردازد. بنابراین بیشتر حرکاتی که احساس می کنید در حین خواب اتفاق می افتند.
سریع ترین رشد مربوط به اندام های داخلی جنین به خصوص کبد و مغز اوست. پس از آن لایه چربی در زیر پوست جمع شده و فرم بدن جنین به تدریج شکل می گیرند.
خطوط منحصر به فرد اجزای اصلی صورت مثل گوش ها، لب ها و بینی بیش از پیش قابل مشاهده هستند. از حالا به بعد خصوصیات چهره بارزتر شده و تفاوت های فردی مشخص تر می شوند.
رشد جنین به دریافت تثبیت شده مواد غذایی بستگی دارد. اکثر مواد غذایی مورد نیاز جنین از بدن شما و از طریق جفت به جنین انتقال می یابد ولی بعضی از مواد بوسیله خود جفت و بعضی دیگر از جمله هورمون تیروکسین توسط خود جنین تولید می شوند. در مراحل اولیه بارداری تاثیر عوامل ژنتیکی بر قد جنین بسیار چشمگیر است ولی از این مرحله به بعد عوامل محیطی تاثیر بیشتری خواهند داشت.

بارگزاری ویدئو...

وضعیت مادر

در این مرحله از بارداری ممکن است کمی دچار کسلی و کمردرد شوید، اما روش های مفید و بسیاری وجود دارند تا ذهن شما را از مشکلات  دور نگه دارند. بطور مثال، می توانید به جستجوی کلاس های شیردهی بپردازید، برای مرخصی زایمان برنامه ریزی کنید و لیستی از لوازم مورد نیاز کودک مانند پوشک، زیرانداز تعویض پوشک، لباس نوزاد، پیش بند نوزاد و دستمال کودک را تهیه کرده و هر هفته چند قلم از آنها را بخرید. 
در این زمان رحم شما بسیار بزرگ شده است و حدود 57 گرم وزن دارد و کمتر از 14 سانتی متر مکعب مایعات در خود نگاه می دارد. رحم باید به حدی بزرگ شود تا بتواند جنین، جفت و کل مایع آمنیوتیک را در خود جای دهد. در حین رشد رحم، شما ممکن است عوارضی مانند کمر درد، ورم در پا و مچ پا، سوزش معده، بواسیر و خارش پوست را تجربه کنید. بعد از زایمان و کوچک شدن رحم این عوارض به طور معمول از بین می روند. سنگینی که در قسمت زیر شکم خود حس می کنید به علت این است که جنین خود را می چرخاند و سرش را پایین می آورد و به سقف شکم و پهلو ها ضربه می زند.

توصیه‌های غذایی

در طول سه ماهه سوم باردای جهت کسب انرژی کافی برای زایمان، سعی کنید تا استراحت و خواب کافی داشته باشید. هم چنین به منظور بالا نگه داشتن ذخایر کلسیم بدن تان در حد کافی از شیر، ماست، پنیر و سایر فراورده های لبنی استفاده کنید.
فراورده های لبنی، منبع بسیار خوبی برای کلسیم و پروتئین می باشند؛ که هر دوی این مواد در طول دوران بارداری مورد نیاز هستند.  
مواد معدنی برای تمام فعالیت های بدن ضروری می باشند. کلسیم یکی از این مواد می باشد که در سلامت استخوان ها و دندان ها نقش موثری را ایفا می کند. 99 درصد کلسیم بدن در استخوان ها و دندان ها و یک درصد باقی مانده در پلاسمای خون و بافت های نرم یافت می شود. هم چنین کلسیم برای تشکیل دندان و استخوان های سالم جنین ضروری است. در دوره بارداری جذب کلسیم افزایش می یابد اما به طور معمول نیازی به کلسیم اضافی نیست. تراکم کلسیم در جنین رو به رشد، بیش از مادرش می باشد. این بدان معنی است که جنین توسط شما، ذخیره خوبی از کلسیم دریافت می کند.
نیاز به کلسیم در بانوان 16 تا 34 ساله 689 میلی گرم در روز است. که می تواند معادل 2 تا 3 وعده در روز مصرف فراورده های لبنی باشد. البته گاهی به 4 وعده در روز با توجه به نیاز مادر نیز می رسد. مقدار توصیه شده معادل مصرف 600 میلی گرم شیر می باشد. هر سهم معادل یک لیوان شیر یا ماست می باشد.

بهتر است بدانید که ... 
بند ناف همزمان با رشد جنین بزرگ شده و در آخرین ماه بارداری طول آن به حدود 50 تا 60 سانتی متر می رسد. بند ناف در راستای خود بیشتر از 40 تاب خوردگی دارد که معمولاً جهت تاب خوردگی ها به طرف چپ، هفت برابر بیشتر از سمت راست است. این تاب خوردگی های از هفته نهم بارداری شکل می گیرند و معمولاً در انتهای بند ناف که به جنین نزدیکتر است شدت بیشتری دارند. 
بند ناف حاوی سه رگ خونی است: دو شریان نافی که خون بدون اکسیژن و مواد مغذی را از جنین به جفت می برند و یک ورید نافی که خون اکسیژن دار و حاوی مواد مغذی را از جفت به جنین می رساند. قطر بند ناف که در حقیقت یک طناب عروقی است کمتر از 2 سانتی متر بوده و توسط یک ماده ژلاتینی محافظت می شود. ساختار آبکی این ماده ژلاتینی همراه با شکل کلی تاب خوردگی های بند ناف مانع از چسبندگی بند ناف می شود.

 

بایدها و نبایدها

برای کمک به رشد جنین و حفظ سلامتی کامل خود باید مصرف منابع غذایی حاوی پروتئین را افزایش دهید. بنابراین سعی کنید غذاهایی مانند تخم مرغ، پنیر، گوشت قرمز بدون چربی، ماهی، حبوبات، نان و غلات را در وعده های غذایی خود بگنجانید. در کنار وعده های اصلی استفاده از میوه، سبزیجات، آجیل دانه ها و کربوهیدرات تصفیه شده را فراموش نکنید.
تعداد وعده های غذایی خود را کمتر کرده و در عوض آن را به 5 تا 7 وعده در روز افزایش دهید. اگر معمولا برای ناهار سوپ یا ساندویچ میل می کنید سعی کنید سوپ را در اواسط صبح خورده و ساندویچ خود را کمی دیرتر میل کنید. برای عصرها تنقلاتی نظیر سبزیجات خام، پنیر، آجیل و میوه در نظر داشته باشید. می توانید در آغاز شب یک کاسه سوپ جو و چند ساعت بعد کمی میوه میل کنید.
هیچ قانونی وجود ندارد که تعیین کند چه ساعت هایی از روز باید غذا بخورید. پس فقط در صورت احساس گرسنگی به خوردن غذا بپردازید. تا زمانی که مواد غذایی مورد نیاز بدن خود را تامین کرده و پُرخوری نکنید می توانید هر زمان که میل داشتید چیزی بخورید کنید.

 

موارد قابل توجه برای این هفته

رشد جنین در رحم می تواند باعث ایجاد فشار بر روی عصب سیاتیک شود و این فشار حاصله به عصب سیاتیک – طولانی ترین عصب بدن- باعث ایجاد درد شدیدی می شود که از کمر شروع شده و تا ساق پا انتشار پیدا می کند. هر چند که بارداری می تواند باعث تشدید این درد شود ولی نمی توان آن را عامل اصلی ایجاد این عارضه دانست. دوش آب گرم، کمپرس آب گرم و علاوه بر آن ماساژ ملایم توسط یک ماساژور حاذق و با تجربه می تواند در تسکین این درد کمک کننده باشد. ورزش هایی از قبیل یوگا یا ایروبیک در آب نیز می تواند به تقویت عضلات کمر کمک کند. همواره پیش از شروع برنامه های ورزشی با پزشک خود مشورت کنید. در هنگام ورزش به نحوه صحیح انجام حرکات دقت کرده و سعی کنید از لباس های راحت و کفش ورزشی مناسب استفاده کنید. در صورت ابتلا به سیاتیک از پزشک خود بخواهید برایتان درمان های فیزیوتراپی تجویز کند. به این ترتیب با مراجعه به جلسات فیزیوتراپی و انجام تمرینات مربوطه، از شدت درد شما کاسته شده و میزان عوارض و خطرات احتمالی به حداقل خواهد رسید.