وزن مناسب نوزاد هنگام تولد

همه مادران عاشق بدنیا آوردن نوزادی سالم با وزنی مناسب هستند. ولی محدوده وزن مناسب چقدر است؟ خانم برجی ایرلند متخصص مامایی درباره وزن صحیح نوزادان هنگام تولد، مطالبی را تشریح می‌کنند تا از معایب و مزایای وزن نرمال نوزاد در هنگام تولد اطلاعات کاملی داشته باشید تا برای داشتن بارداری سالم مصمم‌تر شوید.

وزن نوزاد هنگام تولد به چه عواملی بستگی دارد  

وزن مناسب برای نوزادی که دوره کامل جنینی را طی کرده است، بین 2/3 کیلوگرم تا 4/3 کیلوگرم می‌باشد، اما محدود قابل‌قبول وزن نوزاد هنگام تولد بین 5/2 تا ۴ کیلوگرم است.

در هفته ۳۶ بارداری ، وزن متوسط جنین در حدود 4/2 کیلوگرم است، یعنی اگر جنین در هفته  های آخر بارداری حدود ۲۰۰ گرم (یا کمی بیشتر) افزایش وزن داشته باشد، حداقل وزن او هنگام تولد حدود ۳ کیلوگرم خواهد بود.

در واقع استفاده از سونوگرافی برای تخمین اندازه و وزن جنین، فقط در سه ماهه دوم بارداری امکان‌پذیر است. طی هفته ۲۸، میانگین وزن جنین حدود یک کیلو و ۶۷۰ گرم است.

قبل از پیدایش تکنولوژی امروزی، پزشکان تنها با استفاده از تجربیاتشان (از طریق لمس شکم خانم های باردار) به شناسایی و تخمین وضعیت، جثه و وزن جنین می‌پرداختند.

 امروزه نیز آگاهی از وزن جنین (قبل از تولد) به مهارت و تجربه پزشک بستگی دارد. البته مهارت و تجربه پزشک، زمانی می‌تواند به پیش بینی واقع بینانه‌ای نزدیک شود که مادر طی دوران بارداری افزایش وزن بسیار زیادی نداشته‌ باشد یا از قبل سنگین وزن نباشد، زیرا اضافه وزن می‌تواند، سنجش وزن را با مشکل مواجه کند.

وزن نوزادتان به عوامل ارثی، وضعیت سلامتی و شرایط مرتبط با بارداری شما بستگی دارد. برای مثال، خانم بارداری که به علت ابتلا به دیابت بارداری، زایمان القایی شده است، نوزادی سنگین‌تر خواهد داشت (و نه ضرورتا سالم‌تر). زایمان اورژانسی به علت بالا بودن فشار خون نیز می‌تواند به معنای نوزادی کوچک باشد.

 

کنترل وزن جنین در دوران بارداری

شما نیز می‌توانید در دوران بارداری کارهایی انجام دهید تا وزن جنینتان را کنترل کنید.

  • چیزهایی که می‌خورید، بسیار مهم هستند:  واقعاً هوشیارانه است تا بخاطر داشته باشیم که از ماه ششم بارداری، مغز جنینتان به میزان چشمگیری در حال رشد است و شما به مقدار زیادی پروتئین در رژیم غذایی خود نیاز دارید.
  • غذاهای بدون کالری را کنار بگذارید، متاسفانه این به معنای حذف خوراکی‌های محبوبی مثل کیک شکلاتی، غذاهای آماده و سرخ‌شده است.
  • سیگار نکشید . پژوهش‌ها نشان داده است که بانوان سیگاری نوزادانی کوچک‌تر بدنیا می‌آورند.
  • زیاد هم بر روی موعد زایمان، جثه و وزن تخمینی نوزادتان اتکا نکنید. زیرا گاهی اوقات ممکن است زایمان القائی یا بدنیا‌ آوردن زودهنگام نوزاد، سلامت او را شدیداً به مخاطره بیاندازد.

زمانی‌که شرایط بگونه‌ای باشد که کمک به مادر ضروری باشد، طبیعت دست‌ به کار شده و به کمک می‌آید. برای مثال، خانم‌های بارداری که به بیمار قلبی  مبتلا هستند، غالباً نوزادشان را زودتر بدنیا می‌آورد، همین مسئله باعث می‌شود تا نوزادی کوچکتر را بدنیا آورند. به همین علت گاهی اوقات برای مادران بسیار جوان یا با جثه کوچک نیز این اتفاق رخ می‌دهد.

همچنین آگاهی از این مسئله، خصوصاً زمانی‌که مادر جنین سنگینی را حمل می‌کند، بسیار مهم است تا مادر باردار بتواند قبل از شروع مراحل زایمان، خود را برای سزارین انتخابی نیز آماده کند. پاسخ به این پرسش که آیا مادران باید خطر بدنیا ‌آوردن نوزادی با وزن بیش از 5/4 کیلوگرم را از طریق زایمان واژنی بپذیرند بسیار اهمیت دارد. زیرا درصورت گیر افتادن نوزاد هنگام تولد، علاوه بر اینکه مادر زایمانی طولانی‌تر و مشکل‌تری خواهد داشت، ممکن است، نوزاد با کمبود اکسیژن روبرو شده و به ناتوانی‌های روانی و فیزیکی او منجر شود.

البته جثه مادر باردار، ضرورتاً نشانگر جثه نوزاد آن نیست. بعضی از مادرانی که طی بارداری بنظر جثه‌ای بسیار کوچک دارند، ممکن است، نوزادی با وزن مناسب بدنیا آورند، در حالی‌که دیگرانی که بنظر دوقلو باردار هستند، نوزادی با جثه‌ای بسیار کوچک زایمان کنند. در هر صورت تا زمانی‌که پزشک از وزن جنین راضی است، زیاد به وزن و زمان تولد نوزاد فکر نکنید. بخاطر داشته باشید که اندازه جنین و استخوان لگن شما مناسب یکدیگر هستند (در ۹۷ درصد از موارد) و زمانی‌که موعد زایمان فرا ‌رسد، مطمئنا به راحتی آنرا انجام می‌دهید.

 

درصورتی‌که جنین کم وزن باشد

دکتر ترودی اسمیت از بیمارستان چارلتون ماکسیک ژوهانسبورگ می‌گوید: جنین‌های کم وزن یا کوچکتر از زمان بارداری شان به سه دسته تقسیم می‌شوند.

اولین دسته؛

جنین‌هایی هستند که در تمام طول بارداری کوچک بوده‌اند که ممکن است به دلیل جثه کوچک والدینشان باشد. البته این وضعیت تهدیدی برای تندرستی جنین نبوده و نیازی نیست که والدین نگران باشند. زمانی‌ جای نگرانی وجود دارد که جنین رشدی طبیعی دارد و بطور ناگهانی زیر درصد رشدی قرار می‌گیرد یا آنچنان که باید رشد نمی‌کند. در این صورت ممکن است، علت نهفته پزشکی‌ای وجود داشته و نیاز به تحقیقات بیشتری باشد.

دومین دسته؛ 

  اشتباه در تخمین زمان لقاح جنین. گاهی ممکن است دیگران به شما بگویند که بنظر جنینتان کوچک است و رشد مناسبی ندارد، این گفته تا زمانیکه پزشکتان از رشد و جثه جنینتان راضی است، نباید باعث نگرانی شما شود. دکتر اسمیت می‌گوید: اشتباه در تخمین زمان لقاح جنین به آسانی صورت می‌گیرد و ممکن است، موعد زایمان شما بعد از زمان مشخص شده باشد.

درصورتی‌که پزشک در هنگام ملاقات با شما نگران کوچک بودن جنینتان در آن مرحله از بارداری باشد، ممکن است، از شما بخواهد تا برای پیگیری مسئله دوهفته بعد به ملاقات او آمده و تا آن زمان وضعیت جنین کاملاً بررسی شده و زمان دقیق تخمک‌گذاری شما مشخص گردد.

 امروزه در بسیاری از نقاط جهان واحدهای مخصوصی برای ارزیابی جنین‌های کوچک (در زمان بارداری شان) وجود دارد که درصورت ادامه کوچک بودن جثه یا درخطر بودن جنین، بارداران را برای تشخیص تخصصی به آن مراکز می‌فرستند. درصورتی‌که پزشکتان نگران است، احتمالا به مرکزی تخصصی فرستاده می‌شوید و زمانی‌که سلامت و زندگی جنین در خطر است، احتمالا چاره‌ دیگری بجز زایمان زودهنگام از طریق سزارین وجود نخواهد داشت.

سومین دسته؛

جنین‌هایی هستند که به علت عفونت‌هایی مثل توکسوپلاسما  toxoplasma، سرخجه rubella، cytomegalovirus و ویروس‌هایی مانند هرپیس، جثه کوچکی دارند.

 عفونت‌های خطرناک دیگر شامل هپاتیت A، هپاتیت B، parvovirus B19، بیماری ایدز، سفلیس و مالاریا می‌باشند. زمانی‌که مادر باردار فشار خون بالا یا پره‌اکلامپسی  دارد، ممکن است، جریان انتقال خون به جفت به مختل شده و جنین اکسیژن و مواد غذایی کافی دریافت نکند. اگر پزشک نگران این موضوع باشد ممکن است برای بهبود جریان خون به جفت یک دوز کم روزانه آسپیرین تجویز شود. درصورتی‌که وضعیت خطرناک شود، احتمالاً پزشک انتخاب دیگری بجز زایمان زودهنگام نوزاد ندارد.

 

چه کاری می‌توانید برای جنین تان انجام دهید؟

خطر عفوت‌های دوران بارداری را می‌توانید قبل از لقاح جنین با تزریق واکسن سرخجه به حداقل برسانید. ممکن است مدفوع گربه، میوه و سبزی‌های نشسته یا کارکردن بدون دستکش در باغچه شما را با خطر عفونت‌هایی از طریق خاک روبرو کند.

درصورتی‌که در نزدیکی محل سکونت شما امکان انتقال عفونت‌ها وجود دارد، بهتر است برای بالا بردن سطح ایمنی خود دست بکار شوید و درباره رفت آمد به مکان‌های عمومی خصوصاً در سه ماهه‌ی اول ‌بارداری تان مراقب باشید.

به سبک زندگی و وضعیت سلامت خود نگاهی صادقانه بیاندازید. نوشیدن الکل، کشیدن سیگار و استفاده از داروهای بدون نسخه (مگر تجویز شده باشد) می‌تواند برای جنین شما مضر باشند. در دوران بارداری رژیم غذایی شما بسیار اهمیت دارد، همیشه به سلامت مواد خوراکی خود توجه کنید.

دکتر اسمیت درباره اهمیت ملاقات با پزشک در این دوران تاکید می‌کند. از دست دادن وقت ملاقات یا نرفتن به دیدن پزشک به معنای آن است که ممکن است مشکلات نهفته‌ای که امکان تشخیص و درمان زودهنگام آن وجود دارد، بدون تشخیص از نظر پنهان مانده و زندگی شما و جنینتان را با خطر روبرو کند.

خوشبختانه، اکثر جنین‌ها کوچک جثه (برای زمان بارداریشان)، بعد از تولد سریعاً و به خوبی بهبود می‌یابند. پژوهش جدیدی به نام فرضیه "بارکر چاق کردن این نوزادان را منع می‌کند، زیرا چاق کردن این نوزادان نشان داده است که آنها در زندگی آینده‌ی خود با خطر چاقی و دیابت نوع دو مواجه می‌شوند. بخاطر داشته باشید بعد از تولد نوزاد، تغذیه با شیر مادر بهترین روش برای تندرست نگه‌ داشتن آنان است.

 

مطالعه بیشتر:

1- افزایش وزن نوزاد با استفاده مادر باردار از صابون مایع

2- افزایش ماهانه و طبیعی وزن نوزاد با تغذیه و انتخاب مناسب شیر

3- تاثیر رژیم غذایی مردان بر اضافه وزن و چاقی کودکان

 

منبع: نی نی پلاس