روش صحیح از شیر گرفتن کودک و زمان مناسب برای این کار

شیر مادر بهترین منبع غذایی برای نوزاد شما از همان روز اول است. اولین غذای نوزاد است و تا تقریبا یکسال منبع اصلی تغذیه او خواهد بود. اما وقتی کودک شیرخوار شما وارد مرحله نوپایی می‌شود و غذای جامد می‌خورد، احساس می‌کنید که باید شیردهی را قطع کنید.

اما چگونه باید کودک را از شیر گرفت و زمان درست آن چه وقت است؟ در این مقاله خواهید خواند که چگونه می‌توانید رژیم غذایی شیرخوار را تغییر داده و او را از شیر بگیرید.

 

بهترین سن برای از شیر گرفتن کودک و قطع شیردهی

نمی‌توان به هیچ زمانی به عنوان بهترین زمان برای قطع شیردهی اشاره کرد. بهتر است صبر کنید تا شیرخوار ۱۲ ماهه شود و بعد این کار را انجام بدهید. به گفته آکادمی متخصصان اطفال آمریکا، شیرخواران باید حداقل تا شش ماهگی از شیر مادر تغذیه کنند.

حتی پس از شش ماهگی هم نمی‌توان غذای جامد را به کلی جایگزین شیر مادر کرد. شیرخوار شما هنوز برای هضم بهتر غذاهای جامد به شیر مادر نیاز دارد. برای همین ممکن است بهتر باشد شیرخوار را حداقل پس از یک سالگی از شیر گرفت.

زمان قطع شیردهی به میزان آمادگی شما و شیرخوار بستگی دارد و این‌که دلایل از شیر گرفتن چقدر اجباری است.

 

دلایل از شیر گرفتن برای مادر چیست؟

موارد زیر اصلی‌ترین دلایلی است که مادران شیردهی را قطع می‌کنند:

  • نارضایتی شیرخوار از شیر: مادر احساس می‌کند قادر نیست شیری با کیفیت مناسب به شیرخوار خود برساند و نمی‌تواند او را راضی کند.
  • مقدار ناکافی شیر: شیرخوار به نوک پستان مک می‌زند اما به خاطر مشکل در مک زدن یا تولید کم شیر نمی‌تواند شیر کافی دریافت کند.
  • شیر مادر به تنهایی برای رشد شیرخوار کافی نیست: یک شیرخوار بزرگ‌ یا نوپا به مواد مغذی بیشتری نیاز دارد که شیر مادر به تنهایی نمی‌تواند آن‌ها را تامین کند، برای همین روی آوردن به غذای جامد ضروری است.
  • شیرخوار علاقه‌اش را از دست می‌دهد و شیر نمی‌خورد: شیرخوار غذای جامد را بیشتر دوست دارد و دیگر شیر مادر را نمی‌خورد.
  • بازگشت به کار و زندگی شخصی: مادرانی که می‌خواهند سر کار خود بازگردند یا زمان بیشتری برای خود نیاز دارند ممکن است بخواهند شیردهی را کاهش بدهند و قطع کنند.
  • بیماری مادر و نیاز به دارو: اگر مادر بیمار شود و نیاز به مصرف دارو پیدا کند، ممکن است مجبور شود شیردهی را متوقف کند.
  • شیرخوار شروع به گاز گرفتن می‌کند: شیرخواران بزرگ‌ و نوپایان در زمان شیر خوردن نوک پستان را گاز می‌گیرند. گاز گرفتن مداوم می‌تواند نوک پستان‌ها را دردناک کند و شیر دادن را زجرآورتر از میزان رضایت مادرانگی بسازد.
  • شیر دادن خسته‌کننده و دردناک می‌شود: شیردهی می‌تواند از لحاظ فیزیکی برای مادر زحمت زیادی داشته باشد. تازه‌مادران اغلب با التهاب پستان مواجه می‌شوند که یکی از بیماری های مجاری شیر است. مادر ممکن است برای جلوگیری از انتقال بیماری‌ها به شیرخوار خود و همچنین آرام کردن درد پستان‌هایش شیردهی را قطع کند.

اگر شیرخوار برای از شیر گرفتن خیلی کوچک است، از کمک پزشکی و خانوادگی برای ادامه شیردهی استفاده کنید. اما اگر از شیر گرفتن تنها راه چاره است، باید یک روند تدریجی را برای کاهش وابستگی شیرخوار به شیر مادر دنبال کرد.

 

روش صحیح از شیر گرفتن کودک

1- شیر مادر را با شیرخشک جایگزین کنید

  • احتمالا شیرخوار شما شیرخشک را راحت‌تر از غذای جامد جایگزین شیر مادر می‌کند. شیرخشک بیش از هر چیز دیگر مزه شیر مادر را دارد، بنابراین احتمالا دل شیرخوار برای شیرمادر تنگ نمی‌شود.
  • هر روز یک نوبت شیردهی را با شیرخشک جایگزین کنید. اگر در روز شش بار به شیرخوار خود شیر می‌دهید، آن‌را به پنج نوبت کاهش بدهید و یک نوبت را با شیرخشک جایگزین کنید. هفته بعد چهار نوبت شیر بدهید و نوبت های شیرخشک را دو بار کنید.
  • تعداد دلخواه از نوبت های شیردهی را با شیرخشک جایگزین کنید و زمان‌هایی نیز برای غذای جامد بگذارید.
  • شیرخشک جایگزین مناسبی برای تغذیه نیمه‌شب هم خواهد بود. بخصوص می‌تواند برای زمانی که می‌خواهید شیردهی شبانه را قطع کنید مفید باشد.

2- از علاقه شیرخوار به غذای جامد استفاده کنید

  • شیرخواران پس از شش ماهگی علاقه زیادی به غذاهای جامد پیدا می‌کنند. این علاقه در ۱۲ ماهگی تقریبا به اوج می‌رسد و در این زمان می‌توانند غذاهای مختلفی از جمله شیر پاستوریزه بخورند.
  • از شیر نخوردن شیرخوار به نفع خود استفاده کنید. وقتی شیرخوار گرسنه است، به جای شیر مادر به او غذای جامد بدهید.
  • به او پوره های شیردار بدهید.
  • غذاهای جامد می‌تواند پروتئین و ریزخوراک‌های مورد نیاز کودک در حال رشد را به او برساند.

3- شیردادن های آرام کننده را با فعالیت جایگزین کنید

  • گاهی شیر مادر بیشتر یک آرام کننده است تا برطرف کننده گرسنگی. این نوبت های شیردهی را قطع کنید و ببینید متوجه می‌شود یا خیر.
  • اگر دیدید شیرخوار شما با نوبت های شیردهی کمتر اذیت نمی‌شود، این کار را ادامه بدهید.
  • اگر کودک شما حتی پس از خوردن غذای جامد بهانه شیر مادر را می‌گیرد، حواس او را با بازی یا فعالیت‌های مفرح پرت کنید.
  • مشغول کردن او با فعالیت‌های دیگر به کاهش وابستگی به شیر مادر کمک می‌کند.

4- شب‌ها به او پستانک بدهید

  • آیا کودک شما دائما سینه هایتان را مک می‌زند؟ اگر جواب مثبت است، ممکن است دلیل آن غریزه مکیدن شیرخوار باشد نه گرسنگی. در چنین موردی می‌توانید از پستانک استفاده کنید.
  • پستانک کودک را آرام می‌کند و از وابستگی او به شیر مادر به عنوان آرام کننده می‌کاهد. هرشب می‌توان با خیال راحت از پستانک استفاده کرد. این کار همچنین خطر مرگ ناگهانی اطفال را کاهش می‌دهد.
  • از پستانک های یکپارچه که برای اطفال بی‌خطر محسوب می‌شود استفاده کنید.
  • نباید از پستانک به جای غذادهی منظم استفاده کرد. فقط برای زمانی است که طفل دوست دارد هنگام خواب در شب چیزی را بمکد.

5- بگذارید شیرخشک یا غذای جامد اولین انتخاب غذایی باشد

  • دفعه بعدی که کودک شما گرسنه شد، شیرخشک یا غذای جامد را به جای شیر مادر استفاده کنید.
  • وقتی بیرون از خانه هستید از غذای نوزاد برای رفع گرسنگی او استفاده کنید. به این ترتیب آن‌ها به زودی شیرخشک و غذای جامد را با گرسنگی پیوند می‌زنند و کمتر به شیر مادر وابستگی نشان می‌دهند.

کلید ماجرا توازن رژیم غذایی شیرخوار با غذای جامد و شیرخشک و قطع کامل شیرمادر است. اما این اتفاق یک‌شبه رخ نمی‌دهد.

 

برای از شیر گرفتن کودک چقدر زمان لازم است؟

ممکن است بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد تا شیرخوار دیگر شیر مادر را نخورد. تلاش آگاهانه برای جایگزینی شیر مادر با جایگزین‌ها، حین نظارت بر واکنش شیرخوار به این تغییر و دنبال کردن غریزه مادری می‌تواند به شما در قطع تدریجی شیردهی کمک کند.

معمولا شیرخواران بعد از ۱۲ ماهگی شیر مادر نمی‌خورند و بیشتر به غذای جامد علاقه نشان می‌دهند. اگر نوپای شما می‌خواهد تا مدت‌ها بعد از آن شیر بخورد، کارهایی هست که می‌توانید انجام بدهید:

  • روی طرز برخوردتان دوباره کار کنید: نوبت هایی را که با غذای جامد جایگزین کرده‌اید تغییر دهید. به عنوان مثال، اگر یک روز غذای بعدازظهر را با شیرخشک جایگزین کردید و موفق نشدید، سعی کنید روز بعد نوبت شب را با شیرخشک جایگزین کنید. به این ترتیب ممکن است چندین جابجایی را امتحان کنید تا به راه‌حل نهایی برسید.
  • شیرخشک و غذا را تغییر دهید: شیرخشک‌های مختلف را امتحان کنید تا ببینید سرعت عادت کردن با کدام یک بیشتر است. همین کار را می‌توانید با غذاهای جامد نظیر میوه‌ها، سبزیجات و سریال‌ها (غلات صبحانه) انجام بدهید.
  • یک روال منظم ایجاد کنید: اگر شیرخوار شما یک نوع غذای خاص را دوست دارد هر روز دقیقا همان را به او بدهید. وقتی او می‌داند که باید منتظر چه چیزی باشد، کمتر بی‌تابی می‌کند و در زمان گرسنگی الزاما تقاضای شیر نخواهد کرد. در مورد فعالیت‌ها هم همین‌طور است. یک فعالیت را در همان زمان از روز که شیرخوار برای آرام شدن به شیر مادر نیاز دارد انجام بدهید.
  • بگذارید فرد دیگری با شیشه غذا بدهد: بگذارید یک عضو خانواده شیرخشک یا غذای جامد را در یک زمان مشخص در روز به او بدهد. به این ترتیب او دیگر غذا را با شما پیوند نمی‌زند و یاد می‌گیرد هنگام گرسنگی شیر مادر نخواهد.

وقتی شیر مادر را قطع می‌کنید، هم شما و هم شیرخوار به میزان زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرید. به خواندن این مقاله ادامه بدهید تا ببینید دقیقا چه اتفاقی می‌افتد.

 

مطالعه بیشتر:

1- اصول از شیر گرفتن کودک و آشنا کردن او با شیشه شیر

2- هشت توصیه برای گرفتن شیر مادر از نوزاد

3- از شیر گرفتن (ویدئو)

4- روش های نگهداری و گرم کردن شیر مادر

5- مناسبترین سن برای شروع تغذیه تکمیلی نوزاد