آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود؟

خطر ابتلا به دیابت بارداری بسیاری از خانم‌های باردار را تهدید می‌کند. ولی راه‌های بسیاری وجود دارد که می‌توان به کمک آنها ریسک ابتلا به این بیماری یا سیر پیشرفت آن را کاهش داد که از جمله مهم ترین آنها تشخیص به موقع بیماری با کمک ازمایش دیابت در دوران بارداری و انجام سریع اقدامات مراقبتی و درمانی است. به همین دلیل ابتدا باید بدانیم که آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود؟ آیا راه درمانی برای دیابت بارداری وجود دارد؟ برای دریافت پاسخ این پرسش ها با ما همراه باشید.

علت بروز دیابت بارداری چیست؟

دیابت بارداری نوعی از دیابت است که با افزایش بیش از حد قند خون همراه است و در دوران بارداری به وجود می آید که تقریباً در 4 درصد از مادران باردار ایجاد می شود. این عارضه معمولاً با کمک آزمایش دیابت دوران بارداری تشخیص داده می شود اما در برخی موارد پزشک از روی علائم مادر به وجود آن شک می کند.

دیابت بارداری به دلیل تغییرات و عوامل بسیاری همچون تغییرات هورمونی رخ می دهد که بدن مادر را در مقابل انسولین مقاوم می کند. انسولین هورمونی است که توسط سلول های ویژه ای در پانکراس تولید می شود تا بدن بتواند سوخت و ساز قند خون را انجام دهد و از آن به عنوان انرژی و سوخت استفاده کند. زمانی که میزان انسولین بدن کافی نباشد و یا بدن نتواند به درستی از انسولین استفاده کند (مقاومت در برابر انسولین) میزان قند خون در بدن افزایش می یابد. عواملی که می توانند خطر ابتلا به دیابت بارداری را افزایش دهند شامل:

  • چاقی مفرط
  • سابقه دیابت بارداری در گذشته
  • سابقه زایمان نوزاد بیش از 4 کیلو
  • سابقه دیابت نوع 2 در خواهر، برادر یا والدین
  • سابقه سندرم تخمدان پلی کیستیک (تنبلی تخمدان)
  • سابقه دیابت قبل از بارداری

 

دیابت بارداری چه تاثیری بر جنین دارد؟

مادران مبتلا به دیابت بارداری اگر تمام توصیه ها و مراقبت ها را به دقت انجام دهند، معمولاً نوزاد سالمی خواهند داشت. اما اگر میزان قند خون شما در دوران بارداری به طور مرتب افزایش می یابد، این را بدانید که قند خون جنین هم به طور مکرر در حال افزایش است. افزایش قند خون باعث می شود جنین از حالت عادی بزرگ تر شود و هنگام زایمان با مشکلات بیشتری مواجه شوید. همچنین ممکن است بلافاصله بعد از تولد، نوزاد با مشکل هیپوگلیسمی (hypoglycemia) یا به عبارتی افت قند خون روبرو شود. اگر دیابت بارداری به خوبی کنترل نشود، می تواند خطر ابتلا به زردی، سندرم مشکلات تنفسی و احتمال از دست رفتن جنین پیش از زایمان را افزایش دهد. همچنین احتمال چاقی مفرط و ابتلا به دیابت نوع 2 در آینده کودک را افزایش می دهد.

اگر دیابت در اوایل بارداری رخ دهد، خطر ناهنجاری های مادرزادی و سقط جنین در مقایسه با مادرانی که دیابت ندارد افزایش چشم گیری پیدا می کند. بنابراین اکنون اهمیت دانستن این نکته که آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود برایتان مشخص شده است.

بنابراین تشخیص به موقع و درمان دیابت بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد. احتمالا اکنون می پرسید که آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود؟ در چه زمانی باید برای انجام غربالگری دیابت بارداری مراجعه کنید؟

 

آزمایش دیابت بارداری در هفته چندم انجام میشود؟

تمامی مادران در دوران بارداری باید آزمایشات مربوط به دیابت را انجام دهند. دیابت بارداری توسط آزمایش خون تعیین می شود که معمولاً بین هفته 24 تا 28 بارداری انجام می شود. اما اگر دکتر شما به موردی مشکوک باشد، این آزمایش را زودتر از موعد انجام می دهد.

مشکل اکثر مادران پس از انجام آزمایش از سوی پزشک تشخیص داده می‌شود. معمولاً پزشک با استفاده از نتایج آزمایش غربالگری GCT (Glocose Challenge Test) یا آزمایش تحمل پذیری دهانی قند OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) وجود مشکل را تشخیص می دهد. این آزمایش معمولاً  حدود شش ماهگی بارداری انجام می شود، اما ممکن است که پزشک با دیدن نشانه های مشکوک انجام آن را زودتر درخواست کند.

 

درمان دیابت بارداری چیست؟

حال که دانستید آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود و اگر بعد از انجام نتیجه تست شما مثبت بود، احتمالا به دنبال راهکارهای درمانی می گردید. تحقیقات نشان می دهند مشکلات بارداری ناشی از دیابت با کاهش میزان قند خون کاهش می یابند. درمان دیابت بارداری ارتباط زیادی با رژیم غذایی دارد. ورزش های منظم و روزانه نیز به کنترل میزان قند خون کمک می کنند. اصلاح رژیم غذایی، بنیان اصلی درمان دیابت است، بسیاری از مادران توانسته اند میزان قند خون شان را با رژیم غذایی سالم کنترل کنند.

اندازه گیری میزان قند خون در خانه و در ساعات مشخص و یا بعد از صرف وعده غذایی بسیار حائز اهمیت است تا بتوانید تشخیص دهید که آیا میزان قند خون شما در محدوده طبیعی است یا خیر. شما باید حداقل 4 بار در روز این تست را انجام دهید. هم چنین ممکن است پزشک از شما بخواهد تا آزمایش ادرار انجام دهید، تا وجود یا عدم وجود ماده ای بنام کتون(ketones) در ادرار مشخص شود. هنگامی که بدن به جای قند خون چربی را می سوزاند و نمی تواند از گلوکز برای تولید انرژی استفاده کند، میزان ماده کتون در ادرار افزایش می یابد.

اگر با داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش منظم نتوانستید قند خون تان را تنظیم کنید، باید انسولین دریافت کنید. انسولین تنها دارویی است که برای درمان بارداری در آمریکا تجویز می شود. البته داروهای دیگری برای درمان دیابت بارداری نیز تجویز می شوند. میزان دریافت انسولین با پیشرفت بارداری ممکن است تغییر کند و دوز مصرفی آن باید بطور مرتب چک شود.

با رعایت تمامی نکات و توصیه های پزشک، افزایش قند خون، معمولاً پس از زایمان فرزندتان مشکلی را بوجود نمی‌آورد. برای اطمینان بیشتر یک آزمایش تحمل پذیری دهانی قند (OGTT) حدود شش هفته پس از زایمان اجرا می‌شود، یعنی زمانی‌که میزان قند خون معمولاً به اندازه طبیعی باز گشته است.

در صورت ابتلا به این بیماری احتمال اینکه در 15 سال آینده دچار مشکل دیابت شوید، حدود 30 تا 50 درصد خواهد بود.

زمانی‌که دچار دیابت بارداری هستید، مهم است که...

  • برنامه تغذیه‌ای سالمی را داشته باشید
  • وزن‌تان را در محدوده وزن نرمال حفظ کنید
  • از نظر فیزیکی فعال باشید
  • هر یک تا دو سال میزان قند خون خود را بررسی کنید

 هرچند که پزشک شما بدون شک به شما می گوید که آزمایش دیابت بارداری هفته چندم انجام می شود و شما چه زمانی باید برای انجام آن به آزمایشگاه مراجعه کنید، اما افزایش سطح آگاهی به عنوان یک مادر مسئول و اگاه به شما کمک خواهد کرد که این دوران منحصر به فرد را با آرامش بیشتری سپری کنید.

 

مطالعه بیشتر:

1- همه چیز در مورد دیابت بارداری

2- عوارض دیابت بارداری روی جنین و راههای پیشگیری از آن

3- 9 روش کنترل دیابت بارداری