آشنایی با انواع سقط جنین و علت بروز هر کدام

بسیاری از بانوان بعد از مثبت بودن آزمایش بارداری، احساس شادی می‌کنند، البته این احساس به آهستگی تبدیل به ترس و وحشتی بی‌مورد می‌شود. مثلا اگر مشکلی بوجود آید باید چه کار کنم؟ اگر فرزندم را از دست بدهم، چه می‌شود؟

 در حقیقت سقط جنین به معنای از دست رفتن بارداری قبل از اتمام هفتم بیستم است. متاسفانه در بعضی از موارد خاص، بارداری با سقط ‌جنین خاتمه می‌یابد، اما دانستن این نکته که بخش اعظم بارداری‌ها به تولد نوزادی سالم منجر می‌شود، واقعا جای خوشحالی دارد. به‌علاوه اینکه کسانی که با انواع سقط جنین روبرو می‌شود نیز می‌توانند در آینده‌ فرزندی سالم بدنیا بیاورند. 

انواع سقط جنین

در زمانی که سقط جنین داشته اید، ممکن است شدیدا احساس تنهایی کنید. در صورتیکه می توانید برای عبور از این مرحله حساس، همراهان بسیاری داشته باشید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تقریبا بین ۱۰ تا ۲۵ درصد از بارداری ها ‌به سقط جنین منجر می‌شود. اما بسیاری از بانوان به این علت که احساس گناه یا شرم می‌کنند، سقط جنین را از دوستان و اعضای خانواده خود مخفی نگه‌می‌دارند.

دکتر هنری لیرنر متخصص زنان و زایمان و دستیار پروفسور در دانشگاه پزشکی هاروارد می‌گوید: سقط جنین‌های معمولی که بسیاری از بانوان دچار آن می‌شوند، فقط به علت بداقبالی آنها است و این بانوان می‌توانند در آینده بارداری موفقی داشته باشند. در حقیقت برای بانوانی که تجربه انواع سقط جنین داشته‌اند، شانس موفقیت در بارداری بعدی ۸۰ درصد است.

برای سهولت در مطالعه منابع علمی انواع سقط جنین را به چند دسته تقسیم کرده اند:

  • سقط جنین خود به خودی
  • سقط جنین عمدی

1- سقط جنین خود به خودی

بروز سقط جنین در بانوان اکثرا به صورت خود به خودی اتفاق می افتد. مگر اینکه سقط به طور عمدی انجام شود. زمانی که سقط جنین خود به خودی بدون استفاده از راه های دارویی یا مکانیکی برای تخلیه رحم صورت می گیرد به آن سقط جنین خود به خودی اطلاق می شود. در این حالت پس از مرگ جنین در داخل رحم، خونریزی در داخل بافت رحم اتفاق می افتد و جنین از دیواره رحم جدا می شود و انقباضات رحم را تحریک کرده که در نهایت منجر به دفع محصولات حاملگی و یا همان سقط جنین می شود.

در بانوان باردار همه این مراحل ذکر شده در بالا به دنبال هم اتفاق نمی افتد و ممکن است هر زن در یکی از این مراحل متوقف شده و دچار خونریزی شود به همین دلیل سقط جنین خود به خودی به موارد ذیل تقسیم بندی می شود:

  • تهدید به سقط جنین
  • سقط جنین غیر قابل اجتناب
  • سقط جنین به صورت ناقص
  • سقط جنین به صورت کامل
  • سقط جنین فراموش شده
  • سقط مکرر

تهدید به سقط جنین

در موارد تهدید به سقط مقدار خونریزی بانوانه و درد شكمی بسیار کم، علائم بارداری پا بر جا و حاملگی ممکن است ادامه یابد.

سقط جنین غیر قابل اجتناب

در سقط جنین غیر قابل اجتناب، بیمار  آبریزش داشته و دهانه رحم باز می شود. بنابراین سقط جنین غیر قابل اجتناب است یعنی نمی توان جلوی آن را گرفت.

سقط جنین ناقص

در سقط جنین ناقص دهانه رحم کاملا باز بوده و خونریزی زیاد و دردهای انقباضی در زیر شکم وجود دارد در این حالت مقداری از محصولات حاملگی دفع شده اما چون مقدار زیادی از این محصولات در رحم باقی می ماند سقط ناقص است.

سقط کامل جنین و سقط جنین فراموش شده

در سقط جنین کامل به دنبال خونریزی قبلی که رخ داده است محتویات رحم به طور کامل خارج شده است. در سقط فراموش شده جنین مرده است ولی برای مدتی (حتی ماهها) در رحم باقی مانده و هنوز دفع نشده است در این حالت علائم حاملگی نیز ناپدید شده اند. اما احتمال ابتلا به عفونت شدید مادر را تهدید می کند.

سقط جنین مکرر یا عادتی

بیشتر از سه سقط جنین پشت سر هم را که احتمالا در اثر یک علت مشترک رخ داده سقط جنین مکرر گویند.

 

2- سقط جنین عمدی

سقط جنین عمدی، به معنای ختم حاملگی با دارو یا عمل جراحی قبل از زمانی است که جنین بتواند زنده متولد شود این سقط جنین به دو دسته تقسیم می شود:

  • سقط درمانی 
  • سقط جنین غیر قانونی

از آنجایی که سقط جنین در بعضی موارد جهت پیشگیری از صدمات جدی یا دائمی به مادر یا جهت حفظ زندگی یا سلامت مادر قابل اجرا می باشد لذا سقط جنین عمدی از سال ۱۹۷۳ تاکنون مرجعیت پیدا کرده است.

سقط درمانی

سقط درمانی یکی از انواع سقط جنین عمدی بوده که به منظور حفظ سلامت مادر در موارد ذیل انجام می شود: ۱- این نوع سقط جنین زمانی که ادامه حاملگی، زندگی مادر را به مخاطره می اندازد یا شدیدا به سلامت او صدمه وارد می کند انجام می شود.

- زمانی که ادامه حاملگی منجر به تولد نوزادی با ناهنجاريهای فيزيكی شدید یا عقب ماندگی ذهنی می گردد سقط جنین انجام می شود.

سقط جنین غیر قانونی 

سقط جنین غیر قانونی در واقع سقط جنین هایی است که توسط پزشکان غیر مسئول، افراد غیر پزشک و با استفاده از امکانات غیر قانونی صورت می گیرد و اکثرا توسط شخصی انجام می گیرد که مورد تایید قانون کشور نمی باشد. این گونه از انواع سقط جنین، گاها با خونریزی شدید، عفونت، شوک عفونی و نارسایی حاد کلیه همراه هستند و در اکثر موارد منجر به مرگ مادر می شوند. در هر کشور مباحث مذهبی و قومی قابل توجهی درباره سقط جنین غیر قانونی یا عمدی وجود دارد و در اکثر قوم ها و مذاهب از جمله دین اسلام انجام سقط جنین عمدی حرام می باشد.

 

سقط جنین دیرهنگام چیست؟

سقط جنین دیرهنگام در کمتر از دو درصد از بارداری‌ها اتفاق می‌افتد. بعد از سه ماهه اول، سقط جنین معمولا به علت اختلالات کروموزومی رخ می‌دهد و دلیل این اختلالات نیز معمولا  ناهنجاری های نادر کروموزومی ارثی، عفونت رحمی یا گردن رحمی است. دکتر لیرنر می‌گوید: در سقط جنین دیرهنگام، گردنه رحم نمی‌تواند از جنین درحال رشد حمایت کند. ضعف گردنه رحم ممکن است به دلیل آسیبی باشد که در جراحی قبلی یا بارداری قبلی به آن وارد شده است و یا دلایل وراثتی باعث بروز آن گردد.

از هفته ۱۶ تا ۲۴ بارداری اکثر سقط جنین ها به علت ضعف گردن رحمی اتفاق می‌افتند. اگر پزشکتان تشخیص دهد که مشکل ضعف گردن رحمی دارید، امکان دارد  برای بسته نگهداشتن گردنه رحم بخیه کوچکی به آن بزند که آنرا cerclage سرکلاژ می‌نامند. ضعف گردن رحمی از هر 500 باردار فقط یک نفر را با مشکل مواجه می کند.

درحالی‌که بسیاری از متخصصین عقیده دارند که برای سقط جنین به تحقیقات نیازی نیست، اما درباره علت سقط مجدد و زمان درمان آن نظرات متفاوتی وجود دارد. دکتر هامل می‌گوید: معمولا بعد از سه سقط پیاپی باید به پزشک مراجعه کرد، البته شاید این زمان خیلی دیر باشد.

دکتر هامل تشریح می‌کند: به نظر من خانمی جوانتر از ۳۵ سال که دو سقط جنین پیاپی داشته باشد، باید تحت درمان قرار گیرد و اگر سنی بالاتر از ۳۵ سال داشته باشد، باید بعد از اولین سقط جنین به پزشک مراجعه کند.

امروزه متخصصین براین باورند که به‌جای آن‌که اجازه دهیم تا خانم ها چند بار از سقط جنین رنج ببرد، بهتر است برای پیشگیری از آن کاری انجام دهیم. اگر فاصله زمانی بین سقط جنین و بارداری مجدد زیاد شود، امکان کم شدن قدرت بارداری یا ناباروری وجود دارد. چنین اقداماتی باعث پیشگیری از سقط جنین مجدد می‌شود. تا چندی پیش دلیل بیش از ۴۰ درصد از انواع سقط جنین ها ناشناخته بود، اما اکنون این تعداد به کمتر از ۵ درصد رسیده است. علاوه براین، اکنون پزشکان توانایی پیشگیری از آن را دارند. تا جایی که در مورد خانمی با سقط جنین مزمن، هفتاد درصد احتمال موفقیت برای بارداری مجدد وجود دارد. 

 

مطالعه بیشتر:

1- عادت ماهانه بعد از سقط جنین از چه زمانی شروع می شود؟

2- آیا اسهال در بارداری سبب سقط می شود؟

3- عوامل ایجاد کننده سقط جنین چیست و چه عوارض و خطراتی دارد؟