درمان نارسایی دهانه رحم و منظور از نارسایی دهانه رحم چیست؟

 گردن رحم، بخشی از سیستم تولید مثل بانوان در بخش پایین رحم است. این بخش در حقیقت مسیر ارتباطی بین واژن و حفره رحم است. گردن رحم و یا همان دهانه رحم باید در تمامی دوران بارداری بسته نگه داشته شود. باز شدن زودتر از موعد دهانه رحم، نارسایی دهانه رحم و یا نارسایی سرویکس نام دارد. در ادامه مطلب به شما خواهیم گفت که درمان نارسایی دهانه رحم چگونه انجام می شود و چه زمانی انجام اقدامات درمانی ضروری است.

منظور از نارسایی دهانه رحم چیست؟

با شروع انقباضات زایمانی در اثر فشار سر جنین به سوراخ داخلی، در طی دو فرآیند با نام های دیلاتاسیون (گشاد شدن) و افاسمان (نرم و نازک شدن) مجرای دهانه رحم باز شدن و خروج جنین از کانال زایمانی ممکن می شود. گردن رحم دارای دو دهانه اصلی است: دهانه داخلی یا مدخل داخلی در بالای گردن رحم و نزدیک رحم قرار دارد. دهانه خارجی یا مدخل خارجی در پایین گردن رحم واقع شده است. گاهی اوقات وقتی که گردن رحم شروع به گشاد شدن می‌کند، مدخل داخلی از حالت  V به حالت U  تغییر شکل می‌دهد. به این وضعیت دهانه قیفی می‌گویند. یک گردن رحم نامناسب یا گردن رحم ناقص می‌تواند باعث کوتاه شدن دهانه رحم، و در نتیجه زایمان زودرس شود. در یک چنین وضعیتی گردن رحم ضعیف است و پیش از زایمان شروع به گشاد شدن می‌کند.

 اگر دهانه رحم کوتاه باشد آیا فرزند من نارس خواهد بود؟

خانم هایی که دهانه رحم کوتاه یا حالت قیفی دارند، در مقایسه با خانم هایی که گردن رحم نرمالی دارند بیشتر احتمال دارد که نوزاد نارس به دنیا بیاورند. اما یک دهانه رحم کوتاه لزوماً به این معنی نیست که نوزاد شما زودتر به دنیا بیاید! مهارت پزشکان در درمان دهانه رحم کوتاه و در نتیجه پیشگیری از زایمان زودهنگام، بیشتر از مهارت آنان در توقف زایمان زودرس است (زمانی است که زایمان آغاز می شود).

 کوتاهی گردن رحم چگونه تشخیص داده می شود؟

بهترین راه برای تشخیص کوتاهی دهانه رحم، انجام یک سونوگرافی است. پزشکان نمی‌توانند دهانه رحم کوتاه یا حالت قیفی را با یک معاینه دستی تشخیص دهند. تنها سونوگرافی قابل اعتماد است.

در بارداری سالم، دهانه رحم به طور کلی بین ۳۰ تا ۵۰ میلی متر (۳ تا ۵ سانتی متر) طول دارد. مطالعات نشان می‌دهد که خطر زایمان زودرس زمانی افزایش می‌یابد که طول گردن رحم کمتر از 56/2 سانتی متر باشد.

اگر دارای عوامل خطر زایمان زودرس هستید، از پزشک خود در مورد انجام سونوگرافی دهانه رحم سوال کنید. در صورت تشخیص به موقع درمان‌هایی وجود دارند که می‌توانند از زایمان زودهنگام در مادرانی که دهانه رحم کوتاه دارند، یا دهانه رحم آنان قیفی است جلوگیری کنند.

 درمان نارسایی دهانه رحم چیست؟

از آنجایی که کوتاهی گردن رحم می‌تواند خطرات زایمان زودهنگام مادر را افزایش دهد، پزشکان معمولا درمان‌هایی را برای مادران سالم با گردنه رحم کوتاه پیشنهاد می‌دهند. درمان کوتاهی دهانه رحم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • پروژسترون: پروژسترون دارویی است که تأثیر آن بر کاهش ریسک زایمان زودرس در مادرانی که دارای گردن رحم کوتاه بودند به اثبات رسیده است. پروژسترون می‌تواند به صورت داروی تزریقی یا به شکل شیاف واژینال روزانه تجویز شده و در درمان نارسایی دهانه رحم موثر باشد.
  • بخیه دهانه رحم (سرکلاژ): رایج ترین راه درمان نارسایی دهانه رحم دوختن آن است. این روش با زدن یک بخیه به دهانه رحم برای بسته ماندن آن اعمال می‌شود. این بخیه برای مادرانی که دهانه رحم کوتاه دارند کاربرد موثری خواهد داشت.
  • رحم بند، پساری: رحم بند یک باند سیلیکونی است که دهانه رحم را بسته نگه می‌دارد. رحم بند یک روش مداخله‌ای جدید است اما مطالعات نشان می‌دهد که این روش برای پیشگیری از زایمان زودهنگام در این گونه موارد عملکرد موفقی داشته است. برخلاف بخیه، این روش جراحی نیست.
  • استراحت در بستر: محدودیت فعالیت، شامل استراحت در بستر ممکن است برای مادران در خطر زایمان زودرس توصیه شود. با این حال برخی مطالعات نشان می‌دهند که محدودیت فعالیت باعث جلوگیری از زایمان زودرس در مادران با دهانه رحم کوتاه نمی‌شود.

اگر دهانه رحم کوتاه توسط پزشک تشخیص داده شد، شما تنها نیستید. خبر خوب این است که پزشکان در تشخیص و درمان دهانه رحم کوتاه قبل از شروع زایمان، بسیار خوب عمل کرده و به جلوگیری از زایمان زودهنگام کمک می‌کنند. مراقبت‌های منظم و به موقع اهمیت فراوان دارد، زیرا کوتاه بودن دهانه رحم و سایر مشکلات بارداری می‌توانند به موقع تشخیص داده و درمان شوند.

 

بیشتر بدانید:

1- عوارض و چگونگی عمل سرکلاژ یا دوخت دهانه رحم

2- نارسایی دهانه رحم یا نارسایی سرویکس چیست و چه علائمی دارد؟

3- نارسایی و ضعف دهانه رحم، عوامل و درمان

4- بهترین زمان انجام سرکلاژ یا دوختن دهانه رحم در کدام هفته است؟