استفراغ شدید حاملگی چیست و درمان آن چگونه است؟
استفراغ شدید حاملگی یکی از عوارض بسیار ناخوشایند بارداری است که تعداد کمی از مادران باردار را به خود گرفتار می کند. این عارضه سبب می شود که مادر نتواند هیچ ماده غذایی، حتی آب را در معده خود نگه دارد، درنتیجه جنینی که درون شکم او در حال رشد است درمعرض خطر کم آبی و کمبود مواد غذایی قرار می گیرد. خبر خوب این است که با توجه به پیشرفت های علمی در زمینه علم زنان و زایمان، راهکارهای زیادی برای کمک به این قبیل مادران در دسترس است که در این متن برای شما شرح خواهیم داد.
استفراغ شدید در حاملگی چیست؟
اکثر خانمهای باردار دچار علایمی نظیر حالت تهوع و استفراغ میشوند. اما تنها 0.5 تا 2 درصد بارداریها با استفراغ شدید حاملگی همراه است که بسیار ناتوان کننده تر از تهوع صبحگاهی عادی است. تهوع و استفراغ بارداری معمولا در صورت خفیف بودن با داروهای خانگی قابل درمان است اما انواع شدید و مداوم باعث کاهش وزن، به هم ریختن تعادل الکترولیتی، سوء تغذیه و کم آبی در بدن مادر باردار میشود و در اغلب موارد لازم است برای حفظ سلامت مادر و جنین مادر در بیمارستان بستری شود.
استفراغ شدید بارداری چه زمانی رخ میدهد؟
تهوع صبحگاهی معمول و استفراغ شدید بارداری تقریباً در سه ماهه اول بین هفته 4 تا 8 بارداری شروع میشود و معمولاً بین هفتههای 12 تا 20 به مرور رفع خواهد شد اما در برخی مواقع در طول بارداری نیز این مشکل ادامه مییابد.
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به این بیماریاند؟
احتمال بروز این عارضه در مادران جوان، زنان چاق، زنانی که چندقلو باردارند، خانمهای مبتلا به بیماری تروفوبلاستیک حاملگی و کسانی که در بارداری قبل تجربه این مشکل را داشتهاند بیشتر است. مطالعات نشان داده است احتمال بروز استفراغ شدید حاملگی در زنانی که مادرانشان به این مشکل دچار بودهاند نیز بالاست. استرس شدید عاطفی، کمبود ویتامین B و عفونت هلیکوباکتر پیلوری (یک عفونت باکتریایی معده که اغلب باعث ایجاد زخم معده میشود) نیز میتواند احتمال بروز استفراغ شدید بارداری را افزایش دهد.
استفراغ شدید بارداری با تهوع صبحگاهی چه تفاوتی دارد؟
علایم ناشی از استفراغ شدید بارداری پایدار و به طور قابل توجهی شدیدتر از تهوع عادی صبحگاهی است. از علایم این مشکل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
حالت تهوع شدیدی که از بین نمیرود
-
چندین بار استفراغ در طول روز
-
عدم توانایی در تحمل مواد غذایی و حتی آب
-
کاهش اشتها
-
غش
-
بروز علائم کم آبی (مانند کاهش میزان ادرار و تیره شدن رنگ ادرار)
-
کاهش وزن بیش از 5 درصد
-
استفراغ خونی
اگر مطمئن نیستید که بیماری استفراغ شدید بارداری دارید یا مبتلا به تهوع صبحگاهی عادی هستید بهتر است همیشه با پزشک خود مشورت کنید. پزشک با بررسی علایم، گرفتن نبض و فشار خون و احتمالاً تجویز آزمایشهای دیگر به این نتیجه میرسد که دچار بیماری استفراغ شدید بارداری هستید یا مشکلی در کبد یا دستگاه گوارش دارید.
در رابطه با استفراغ شدید حاملگی چه باید بدانید
خوشبختانه گرچه تهوع و استفراغ شدید بارداری برای مادر آزاردهنده است اما روی جنین تاثیر منفی نمیگذارد. مطالعات انجام شده نشان داده است نوزادان زنانی که استفراغ شدید را در دوران بارداری تجربه کردهاند از نظر سلامت و رشد جسمی هیچ تفاوتی با دیگر نوزادانی که مادرانشان تهوع عادی صبحگاهی داشتهاند ندارند.
در موراد خفیف چه میتوان کرد؟
اگر علائم استفراغ بارداری نسبتاً خفیف است و مادر میتواند مقداری غذا و مایع را تحمل کند میتوان از روشهای طبیعی برای کاهش تهوع صبحگاهی کمک گرفت. از این روشها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مصرف زنجبیل (چای زنجبیل، آب نبات زنجبیلی، کولی و ...)
- عدم مصرف غذاهای چرب و تند
- دوری از بو و مزههای تهوع آور در دوران بارداری
- مصرف شش تا هشت وعده غذایی کوچک، پر کربوهیدرات و با پروتئین بالا- در این شرایط هضم مواد غذایی سریع تر و آسان تر است و اسید فراوانی در معده ترشح نمیشود و احتمال بروز تهوع کاهش مییابد.
- نوشیدن مایعات فراوان
- طب سوزنی
- استفاده از مچ بندهای طب فشاری
- میتوانید از داروی B6 نیز استفاده کنید اما قبل از مصرف هر نوع دارویی با پزشک خود صحبت کنید.
در موراد شدید چه میتوان کرد؟
اگر مادر بارداری به طور مداوم استفراغ میکند و مقادیر قابل توجهی از وزن خود را از دست داده است، پزشک تزریق مایعات داخل وریدی یا بستری شدن در بیمارستان و مصرف داروی ضد تهوع را تجویز میکند. زمانی که مادر توانست آب و غذا را تحمل کند و میزان شدت استفراغ کاهش یافت به کمک روشهای توصیه شده در بالا میتوان تهوع صبحگاهی را کنترل کرد.
درنظر داشته باشید که حتی با وجود استفراغ شدید حاملگی، در صورتی که مادر درمان مناسب را دریافت کند این بیماری تاثیری بر سلامت جنینش نخواهد داشت.
بیشتر بدانید:
1- دلیل حالت تهوع در بارداری و علت تهوع در ماه اخر بارداری چیست
2- انواع حالت تهوع بارداری : تهوع خفیف و تهوع شدید
3- آیا برای بهبود حالت تهوع و استفراغ بارداری نیاز به درمان دارویی داریم؟
4- تا چه زمانی حالت تهوع در بارداری ادامه دارد؟
منبع: whattoexpect