تفاوت اسید فولیک و فولات چیست؟ اسید فولیک غیر متابولیزه چیست؟

وقتی باردار می شوید دریافت کافی مواد مغذی و ویتامین ها به منظور رشد و تکامل هرچه بهتر جنین در الویت قرار می گیرد. احتمالا شنیده اید که یکی از مکمل های ضروری که باید خوردن آن را سه ماه پیش از بارداری آغاز کنید اسید فولیک است. ممکن است این سوال برایتان پیش آمده باشد که تفاوت اسید فولیک و فولات چیست؟ آیا باید یکی را بخورم یا هر دو؟

تفاوت اسید فولیک و فولات چیست؟

برای این که شرح دهیم تفاوت اسید فولیک و فولات چیست، بهتر است هرکدام را جداگانه برای شما توضیح دهیم. در واقع فولات و اسیدفولیک اشکال مختلف ویتامین ب 9 هستند. با وجود اینکه تفاوتهای جزئی با هم دارند، اما اغلب نام آنها به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرد. حتی متخصصان نیز در مورد این دو نوع ویتامین با یکدیگر اختلاف نظر دارند. در این مقاله به بررسی تفاوت اسید فولیک و فولات می پردازیم.

ویتامین ب 9

ویتامین ب 9 یک ماده غذایی ضروری است که به طور طبیعی به صورت فولات ظاهر می شود. این ویتامین فعالیت های مهمی در بدن انجام می دهد و به طور کلی نقش مهمی در رشد سلول و تشکیل DNA دارد. کمبود ویتامین ب 9 با افزایش خطر ابتلا به چند بیماری بهداشتی همراه است، از جمله:

  • هموسیستئین بالا: هموسیستئین یک نوع اسید آمینه است. مقادیر بالای هموسیستئین خطر ابتلا به بیماری های قلبی و سکته مغزی افزایش می دهد.[1] (1 منبع معتبر ، منبع 2Trusted).
  • نقائص هنگام تولد: سطح فولات پایین در مادران باردار با ناهنجاریهای هنگام تولد مانند نقص لوله عصبی مرتبط است.
  • خطر سرطان: سطح پائین فولات با افزایش خطر سرطان نیز ارتباط دارد.

از این رو مصرف مکمل ویتامین ب 9 در دوران بارداری رایج است. تقویت مواد غذایی با این ماده غذایی در بسیاری از کشورها از جمله ایالات متحده و کانادا الزامی است.

خلاصه: ویتامین ب 9 یک ماده غذایی ضروری است که به طور عمده به صورت فولات و اسید فولیک یافت می شود. این ویتامین معمولاً به صورت مکمل مصرف و حتی در آمریکای شمالی به غذاهای فرآوری شده اضافه می شود.

فولات چیست؟

فولات فرم طبیعی ویتامین ب 9 بوده و نام آن از کلمه لاتین "folium" به معنای برگ، گرفته شده است. در حقیقت، سبزیجات برگ دار از بهترین منابع غذایی فولات محسوب می شوند. فولات یک نام عمومی برای گروهی از ترکیبات مرتبط با خواص غذایی مشابه است. فرم فعال ویتامین ب 9 یک فولات نام دارد که با نام اسید لوومفولیک یا 5-متیل تترا هیدروفولات (5-MTHF) شناخته می شود. بخش اعظم فولات در دستگاه گوارش قبل از ورود به جریان خون به 5-MTHF تبدیل می گردد.

خلاصه: فولات نوع طبیعی ویتامین ب 9 را گویند که قبل از ورود به جریان خون به ویتامین ب 9  5-MTHF تبدیل می شود که از نظر بیولوژیکی فعال است.

اسید فولیک چیست؟

اسید فولیک نوع مصنوعی ویتامین ب 9 است که به آن اسید پترولمونوگلوتامیک نیز می گویند. این ماده در مکمل ها وجود دارد و به محصولات غذایی فرآوری شده مانند آرد و غلات صبحانه اضافه می شود. بر خلاف فولات، اسیدفولیک مصرفی در کبد یا سایر بافتها به شکل فعال ویتامین ب 9یعنی   5-MTHF  تبدیل می شود.

این روند در برخی افراد کند و ناکارآمد است. پس از مصرف یک مکمل اسید فولیک، تبدیل آن به 5-MTHF زمان می برد. حتی ممکن است سوخت و ساز (متابولیک) یک دوز کوچک در حد 200-400 میکروگرم تا زمان مصرف دوز بعدی به طور کامل انجام نشود. این مشکل زمانی حاد تر خواهد بود که مکمل های اسید فولیک همراه با غذاهای غنی شده مورد استفاده قرار می گیرند. در نتیجه، اسید فولیک سوخت و ساز نشده (غیر متابولیزه) معمولاً در رگهای خونی  افراد حتی در حالت ناشتا قابل مشاهده است. سطح بالای اسید فولیک سوخت و ساز نشده (غیر متابولیزه) می تواند بیماری ایجاد کند و همین امر موجب نگرانی است. با این حال، یک مطالعه نشان می دهد مصرف اسید فولیک همراه سایر ویتامین های گروه ب، به ویژه ویتامین ب 6، تبدیل را کارآمدتر می کند.

خلاصه: اسید فولیک نوعی ویتامین ب 9 است. بدن انسان در تبدیل اسید فولیک به ویتامین ب 9 عملکرد خوبی ندارد، بنابراین اسید فولیک غیر متابولیک وارد جریان خون می شود.

آیا اسید فولیک سوخت و ساز نشده (غیر متابولیزه) مضر است؟

مطالعات متعدد نشان می دهد که سطح بالای اسید فولیک غیر متابولیزه ممکن است دارای عوارض جانبی باشد، از جمله این موارد عبارتند از:

  • افزایش خطر سرطان: مقادیر بالای اسید فولیک غیر متابولیزه با افزایش خطر سرطان همراه است اما هیچ مدرک مستدلی برای اثبات نقش مستقیم اسید فولیک غیر متابولیزه در بروز سرطان وجود ندارد.
  • کمبود B12 مخفی: در میان سالمندان، میزان بالای اسید فولیک می تواند کمبود ویتامین ب 12 را مخفی کند. کمبود ویتامین ب 12 درمان نشده خطر زوال عقل و اختلال در عملکرد عصب را افزایش می دهد.

مصرف حتی مقدار کم اسید فولیک، در حد روزانه 400 میکروگرم، می تواند اسیدفولیک غیر متابولیزه را در جریان خون افزایش دهد. اگرچه مصرف زیاد اسید فولیک نگران کننده به نظر می رسد، پیامدهایی که برای سلامتی انسان دارد به درستی مشخص نیست و نیاز به بررسی بیشتر دارد.

خلاصه: پژوهشگران نگران مقادیر بالای اسید فولیک غیر متابولیزه و تاثیر منفی آن بر سلامت انسان هستند، اما قبل از رسیدن به نتیجه گیری دقیق، مطالعات بیشتری لازم است.

سالم ترین منبع ویتامین ب 9 چیست؟

بهتر است ویتامین ب 9 را از غذاهای طبیعی (هول فودز) دریافت کنید. مارچوبه، آووکادو، کلم فندقی، گیاهان برگ سبز مانند اسفناج و کاهو غذاهای سرشار از فولات هستند. اما برای برخی از افراد به ویژه مادران باردار، استفاده از مکمل راهی ساده برای دریافت ویتامین ب 9 است که دریافت مقدار مکفی آن نیز از این طریق تضمین می شود.

مکمل دیگر دارای 5- متیل تترا هیدروفولات (5-MTHF) با نام لووم فولات نیز حاوی مقادیر کافی فولیک اسید می باشد. مکمل 5-MTHF  به صورت لووم فولات کلسیم یا لووم فولات منیزیم موجود است. این مکمل ها با برند متافولین، دپلین و انلین در دسترس و به صورت آنلاین قابل خریداری هستند.

خلاصه: سالم ترین منابع غذایی حاوی ویتامین ب 9، غذاهای طبیعی مانند سبزیجات برگ سبز هستند. اگر می خواهید از مکمل استفاده کنید متیل فولات جایگزین خوبی برای اسید فولیک محسوب می شود.

درمورد تفاوت اسید فولیک و فولات به صورت خلاصه می توان گفت که فولات شکل طبیعی ب 9 و اسید فولیک فرم مصنوعی آن است. مصرف بالای اسید فولیک موجب تجمع اسید فولیک متابولیزه (سوخت و ساز) نشده در خون می شود. برخی پژوهشگران تصور می کنند این مشکل می تواند به مرور زمان اثر منفی بر سلامت افراد داشته باشد، اما تائید و اثبات این نظر نیازمند بررسی های بیشتر است. بهترین جایگزین مکمل اسید فولیک، لووم فولات (5-MTHT) و غذاهای طبیعی مانند سبزیجات برگ سبز هستند. حال که تفاوت اسید فولیک و فولات را میدانید، با متخصص درمورد بهترین گزینه برای خودتان مشورت کنید.

 بیشتر بدانید:

1- نخوردن اسیدفولیک قبل از باردار شدن ضرر دارد؟

2- اسید فولیک چیست و چه تفاوتی بین فولات و اسید فولیک وجود دارد

3- تاثیر مصرف اسید فولیک در بارداری بر لوله عصبی نوزاد

4- بهترین جایگزین مکمل فولیک اسید در بارداری چیست؟

منبع: healthline 

[1]  Trusted Source