قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟

وقتی بانویی باردار می شود، بی صبرانه منتظر است تا صدای قلب فرشته کوچک خود را بشنود. تعداد بسیار زیادی از مادرها قبل از شنیده شدن صدای قلب جنین، خبر بارداری شان را به هیچ کس نمی گویند، زیرا بر این باورند که شنیده شدن صدای قلب نقطه عطفی در کسب اطمینان از سلامت بارداری است. باید بگوییم که بله، شنیده شدن صدای قلب جنین حداقل نشان می دهد که بارداری شما پوچ نیست و در درون ساک بارداری، جنینی در حال رشد و نمو است. این سوال مطرح می شود که قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟ 

 

 پیش از آنکه به شما بگوییم قلب جنین در هفته چندم حاملگی تشکیل میشود، همراه با هم مروری بر چند هفته اول بارداری خواهیم داشت.

هفته یک تا پنج

هفته‌ی یک تا پنج زمانی‌ است که دو سلول یعنی تخمک مادر (تخمک به اندازه سر سنجاق کوچکی است) و اسپرم پدر با یکدیگر ملاقات می‌کنند. اکثر بانوان در اولین ماه بارداری از این جریان عظیم زندگی که در ژرفای وجود آنان در حال شکل‌گیری است بی‌اطلاع هستند. روند رشد جنین از همان آغاز بسیار سریع روی ‌می‌دهد و این جرقه کوچک زندگی دقیقه به دقیقه درحال دگرگونی خواهد بود.

 از لحظه بارورسازی تا پایان هفته هشتم، فرزندتان با نام رویان (embryo) شناخته می شود و پس از آن جنین (fetus) نامیده می‌شود.

فرزندتان از لحظه لقاح جنین در حدود 38 هفته، در حال رشد و نمو است، البته اگر تمامی مسائل به صورت طبیعی پیش رود. مراقبین پزشکی زمان بارداری را حدودا 40 هفته تخمین می‌زنند، زیرا بارداری شما از اولین روز آخرین پریودتان تاریخ‌گذاری خواهد شد. اکثر ما دقیقاَ از روز لقاح جنینمان آگاهی نداریم، اما به احتمال زیاد می‌دانیم که چه زمانی آخرین پریود ما آغاز شد، بنابراین این تاریخ برای تعیین زمان شروع بارداری بسیار کارآمد است. این موضوع به این معناست که وقتی متوجه تاخیر پریود خود شُدید، چهار هفته است که باردارید، ولی در واقع تنها دو هفته است که باردار هستید.

هفته یک تا سه

 هفته اول در واقع روزهای آخرین عادت ماهیانه‌ی شماست و طی هفته دوم است که بدن شما تولید هورمونی‌هایی که تخمک را آماده جای‌گیری در رحم می‌کنند، ترشح می کند.   

"آندومتر" لایه ضخیمی است که قسمت داخل رحم شما را پوشانده و هورمون‌ها هر ماهه این لایه را برای دریافت یک تخمک آماده می‌کنند. اگر لقاح جنینی وجود نداشته باشد، این لایه همراه با خون از رحم شما خارج می‌شود که همان عادت ماهیانه‌ی شما است. زمانی‌که لقاح جنین صورت می‌گیرد، این لایه در جای خود باقی می‌ماند و ضخیم‌تر می‌شود، به همین دلیل در دروان بارداری، دیگر عادت ماهیانه نخواهید داشت.

هفته چهارم

لقاح جنین زمانی رخ می‌دهد که یکی از هزاران اسپرمی که به سمت تخمک رها شده اند، بتواند پوشش سخت تخمک را پاره کرده و سر خود را به داخل تخمک وارد کند و آنرا بارور سازد. بعد از اینکه اسپرم وارد تخمک ‌شد، فوراَ دیواره تخمک بسته می‌شود و از ورود اسپرم‌های بیشتر جلوگیری می‌کند. اکنون تک سلولی با دو هسته وجود دارد.

این دو هسته برای یکی شدن به سرعت با یکدیگر می‌آمیزند و طی هفته سوم (که در حقیقت هفته اول واقعی است) این سلول تخمک بارورشده به دو سلول و سپس به چهار، هشت، شانزده و به همین ترتیب تکثیر می‌شود. این کُره‌ی سلولی داخل رحم شناور می‌شود و معمولاَ نزدیک به راس رحم جای می‌گیرد. در انتهای این هفته تعداد این سلول‌ها، تقریبا به 200 سلول می‌رسد.

رویان درحال رشد اکنون به دو قسمت تقسیم می‌شود. بخش داخلی به نوزاد تبدیل خواهد شد و بخش خارجی، دو غشاء یعنی آمنیون (کیسه مایع آمنیوتیک) و کوریون (در تشکیل جفت، بافت‌های خارج جنینی و بافت آندومتر مادر نقش دارد) را گسترش می‌دهد. این دو غشا‌، رویان و مایع را احاطه خواهند کرد. بافتی که باعث تشکیل جفت می‌شود، از طریق رشد زائده‌ای انگشت مانند در داخل دیواره رحم، ارتباطی را با جریان خون مادر برقرار می‌کند. زمانی‌که این فرآیند کامل شود، جفت قادر به برداشت تغذیه و رشد بیشتر خواهد بود. در این مرحله رویان بسیار کوچک و طول آن حدود یک میلی‌متر است.

قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟ هفته پنجم بارداری هنوز از گره قلبی خبری نیست!

نوزاد در ابتدا گلوله کوچکی است که دور خودش پیچیده و لوله‌ای را تشکیل دهد که در آینده سیستم عصبی او خواهد شد (مغز و ستون فقرات). گلوله‌ای، که به زودی قلب اولیه خواهد شد، شروع به شکل‌گیری می‌کند و رگ‌های خونی کم کم به آن می‌پیوندند.

در انتهای این هفته، دو لوله که با انقباضات خود، آغازگر تپش قلب هستند، خون را در یک جهت به گردش در می‌آورند. در انتهای اولین ماه، اندازه رویانِ درهم پیچیده حدود یک دانه برنج است. طی این هفته واکنش عقب‌نشینی withdrawal reflex (واکنش ستون فقرات در برابر محرک‌های آسیب‌رسان) شروع به کار می‌کند. این واکنش باعث می‌شود که رویان برای حمایت از خود، تحرک داشته باشد.

قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟ هفته ششم بارداری

لوله عصبی همزمان با گسترش مجاری گوارشی به رشد خود ادامه می‌دهد. به آرامی چروک‌های سر و صورت ایجاد می‌شوند و یک جفت شکاف کم عمق در هر سمت مغز بوجود می‌آید که در درون آنها چشم‌ها شروع به شکل‌گیری می‌کنند.

برآمدگی‌های کوچکی تشکیل می‌شود که به ظهور دست‌ها و پاها منجر خواهد شد. اعضایی که نزدیک به قلب هستند، نسبت به آنهایی که دورتر هستند، سریع‌تر رشد خواهند کرد. دست‌ها و پاها بلندتر می‌شوند و خمیدگی‌هایی را تشکیل می‌دهند که آرنج‌ها و زانوان را گسترش خواهد داد.  

هنگامیکه برآمدگی‌های شکل‌گرفته بوسیله بافت‌ به یکدیگر متصل می‌شوند، دست‌ها و پاها مثل پاروهای کوچکی می‌شوند که شبیه تار (عنکبوت) قابل رویت هستند. در این زمان اندازه رویان هنوز به یک "اسمارتیز" هم نمی رسد.

در این زمان که مصادف با هفته 4 جنینی است، اولین سلول های قلبی تشکیل شده و شروع به زنش می کند اما باتوجه به کوچک بودن آنها، نمی توانید صدای تپش قلب را بشنوید.

هفته هفتم

اکنون شکل بدن مشخص است. مایع آمنیوتیک رویان را در بر گرفته است و دمای ثابتی را ایجاد می کند و در برابر اکثر عفونت‌ها از رویان حمایت می‌کند. بندناف شروع به توسعه می‌کند و شکل می‌گیرد. در این زمان غضروف‌های انگشتان دست و پا در حال شکل‌گیری است.  

استخوان‌بندی در حال تشکیل است. این استخوان‌بندی در ابتدا از غضروف‌ها ساخته می‌شود. قوس بینی ظاهر می‌شود. کبد برآمدگی‌ای را نزدیک به قلب ایجاد می‌کند و وظیفه تولید خون را از کیسه جنینی تحویل می‌گیرد. اتصال عصبی مغز به ستون فقرات کامل می‌شود. در این زمان رویان حدود 15 میلی‌متر طول دارد.

قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟ هفته هشتم قلب رشد قابل توجهی پیدا می کند.

صورت شکل می‌گیرد و لب بالایی و سوراخ‌های بینی در برآمدگی کوچک بینی قرار می‌گیرند. شیارهای ناهمواری که در آینده تبدیل به گوش‌ها می‌شوند و در هفته ششم در کنار گردن قرار داشتند، به کناره سر حرکت می‌کنند و با پوشش کوچکی از پوست پوشیده می‌شوند. رنگ‌دانه‌ها در شبکیه چشم شروع به شکل‌گیری می‌کنند، ولی چشم‌ها هنوز دور از هم قرار دارند. پانکراس،‌ روده‌ها، اعصاب و ماهیچه‌ها به هم متصل می‌شوند. قلب به دو بخش جداگانه راست و چپ تقسیم شده و بازشدگی‌ای بین دو بخش وجود دارد که به خون اجازه انتقال از یک سمت به سمت دیگر را می‌دهد. فرزندتان از طریق بندناف و جفت، اکسیژن را دریافت می‌کند.

اگر باردار هستید و می پرسید که قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود، باید بگوییم که اکنون در هفته 8 می توانید به سونوگرافی رفته و صدای قلب فرشته کوچکتان را بشنوید. حتی می توانید آن را ضبط کرده و هرزمان که دوست داشتید گوش دهید.

قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود؟ هفته نهم قلب تقریبا ساختار اولیه خود را پیدا کرده است

نوزاد آینده شما تقریبا به صورت کامل شکل‌گرفته است و حدود سه سانتی‌متر طول دارد. در این زمان می‌توان آن را داخل پوست گردویی جای داد. هفته نهم برای جنین شما دوره‌‌ای حیاتی است، زیرا در این زمان اکثر اعضای بدنی مثل شش‌ها، مغز و قلب کاملا شکل می‌گیرند.

صورت فرزندتان با پلک‌هایی بسته پدیدار می‌گردد و گوش‌های خارجی او هنوز درحال کامل شدن هستند. چشم‌ها حرکت خود را به جلوی صورت شروع می‌کنند. پرده‌ی بین انگشتان ناپدید می‌شود. انتهای این هفته، پایان دوران رویانی است.

وقتی میپرسید که قلب جنین در هفته چندم تشکیل میشود، باید به طور خلاصه بگوییم که گره قلبی در هفته 6 بارداری شروع به تپش می کند اما شما صدای آن را در هفته 8 بارداری خواهید شنید.

 

بیشتر بدانید:

1- قلب جنین چه زمانی تشکیل میشود؟ بهترین زمان سونوگرافی تشکیل قلب؟

2- رابطه ضربان قلب جنین در سونوگرافی و سقط جنین

3- شنیده نشدن صدای ضربان قلب جنین در سونوگرافی

4- چگونگی تغییرات تعداد ضربان قلب جنین در بارداری