تزریق پنی سیلین در بارداری، آیا خطرناک است؟

آیا شما هم در دوران بارداری برای مقاله با مشکل سرماخوردگی و آنفلوآنزا ترجیح می دهید برای حفظ سلامت بارداری و فرزندتان کمتر از داروها استفاده کنید یا از آن دسته ­اید که فکر می کنید "پنی سیلین" تنها دوای درد شماست؟ اگر پاسختان مثبت است، مطالعه این مقاله را قبل از هر تصمیمی درمورد تزریق پنی سیلین در بارداری به شما توصیه می­کنیم تا ببینید زدن پنی سیلین در بارداری بی ­ضرر است یا خیر.

پزشکان معمولا به مادران باردار خاطر نشان می­کنند که حداقل در سه ماهۀ اول بارداری از مصرف انواع داروها خودداری کنند. اما هنگام ابتلای به آنفلوآنزا موضوع فرق می­کند، در اینجا عدم درمان به موقع بیماری به مراتب خطرناک تر از اثر دارو بر جنین در حال رشد است و تنها داروی مؤثر در درمان آنفلوآنزا آنتی بیوتیک ­ها هستند. پنی سیلین یکی از معروف ترین آنتی بیوتیک ­ها برای درمان آنفولانزا و عفونت است. اما آیا پنی سیلین در دوران بارداری بی خطر است؟ آیا برای جنین مضر نیست؟ پاسخ این پرسش ها را در مقاله زیر بیابید.

 پنی سیلین چیست؟

پنی سیلین گروهی از آنتی بیوتیک ها شامل پنی سیلین وی (v) ، پنی سیلین جی (G) ، پنی سیلین بنزاتین و پنی سیلین پروكئين است. این گروه از آنتی بیوتیک ها از قارچ کپکی سبز رنگ با نام پنی سیلیوم بدست می­آید. در میان انواع آنتی بیوتیک ها، پنی سیلین جز نخستین داروهایی است که برای مبارزه با عفونت ناشی از باکتری هایی به نام استرپتوکوک و استافیلوکوک مورد استفاده قرار می­گرفت. این آنتی بیوتیک ها هنوز هم به طور گسترده استفاده می­شوند، اما در صورت مصرف بی­ رویه،  باکتری ها نسبت به آنها مقاومت نشان می­دهند.

 انواع پنی سیلین:

برای درمان عفونت ­های متفاوت، انواع مختلف پنی سیلین وجود دارند. پزشکان اغلب پنی سیلین را همراه با داروهای ضد باکتری تجویز می­کنند. اما به یاد داشته باشید که نباید یک پنی سیلین را به جای دیگری استفاده کرد.

 چگونگی عملکرد پنی سیلین  

سیستم دفاعی طبیعی بدن انسان قابلیت از بین بردن باکتری های مضر را دارد. قبل از آنکه باکتری­ها بتوانند تولید مثل کنند، گلبول های سفید به آنها حمله می­کنند. به محض اینکه علائم بیماری بروز کرد، سیستم ایمنی بدن خود به خود با عفونت باکتریایی مبارزه می­کند. اما در برخی مواقع مقدار این باکتری ها به حدی زیاد است که سیستم ایمنی بدن از عهدۀ آن بر نمی ­آید. اینجاست که آنتی بیوتیک ها وارد عمل می­شوند.

در این مرحله، باکتری ها برای محافظت از خود به طور مداوم دیواره های سلولی می سازند و ساختار آن را تقویت می کنند. پنی سیلین دیواره های سلولی را تخریب کرده و با نفوذ به این دیواره ها باعث مرگ باکتری می­شود. اما باکتری­های سرسخت با ساخت آنزیمی به نام بتالا-کتاماز در برابر پنی سیلین مقاومت می­کنند. بتالا-کتاماز با از بین بردن حلقه بتالا-کتام که ترکیب شیمیایی مهمی در آنتی بیوتیک است، مانع از تخریب دیواره­ های باکتری می­شوند. پس برای خنثی کردن اثر آن باید پنی سیلین را با بازدارندۀ این آنزیم ترکیب کنیم.

 کاربردهای پنی سیلین

پنی سیلین به درمان انواع عفونت­ ها با منشا باکتریایی کمک می­کند. پنی سیلین جز اولین داروهایی بود که برای درمان سیفلیس استفاده شد و پزشکان هنوز هم در طب مدرن از آن بهره می­گیرند. مهمترین کاربردهای این دارو عبارتند از:

  • مبارزه با عفونت های باکتریایی مانند التهاب لوزه ها
  • جلوگیری از بروز عفونت های باکتریایی در افرادی که به دلیل وجود بیماری خاص ایمنی ضعیف دارند
  • برای افراد مبتلا به بیماری کم خونی داسی شکل
  • برای افزایش ایمنی افراد و کاهش خطر ابتلا به عفونت

 آیا زدن آمپول پنی سیلین در بارداری مضر است؟

بله! استفاده از پنی سیلین در دوران بارداری خطری ندارد. پنی سیلین را در گروه داروهای B دسته بندی کرده اند. زیرا به مدت طولانی مورد استفاده قرار گرفته و هیچ اثر سوء و زیانبار بر مادران باردار به همراه نداشته است. پزشکان معمولا برای درمان گلودرد میکروبی و یا عفونت مجاری ادراری پنی سیلین تجویز کند.

عوارض تزریق پنی سیلین در دوران بارداری:

عوارض پنی سیلین در بارداری مساله ای است که قبل از اقدام به تزریق باید آنها را مد نظر قرار دهید، از جمله مهمترین موارد عوارض پنی سیلین در حاملگی شامل:

1. حساسیت به پنی سیلین:

شایع ترین مشکلی که در مصرف پنی سیلین با آن مواجه هستیم، حساسیت به این دارو است.  اگر به پنی سیلین و یا سایر آنتی بیوتیک های گروه پنی سیلین دیگر مانند آمپی سیلین، دیکلوگزاسیلین یا اگزاسیلین حساسیت دارید، مصرف این دارو برای شما ممنوع است، در صورت حساسیت به انواع سفالوسپورین­ ها از قبیل سفتین، دوریسف، سکلور، کفلکس حتما پزشک خود را در جریان قرار دهید.

2. سابقه حساسیت دارویی:

اگر شما مستعد آلرژی هستید، نباید پنی سیلین مصرف کنید. افرادی که حساسیت دارویی به پنی­ سیلین دارند، در معرض خطر شوک آنافیلاکتیک یا بیش ­دفاعی قرار می­گیرند که در آن بدن یک مادۀ بی­ خطر را خطرناک می­پندارد و یکی از مهمترین فوریت های پزشکی است. علایم آن عبارتند از ضایعات جلدی، خارش، تورم گلو و افت فشار خون.

3. ابتلا به بیماری های خاص:

اگر شما مبتلا به بیماری کلیوی، خونریزی، اختلال انعقاد خون و آسم هستید یا سابقه مصرف آنتی بیوتیک در شما اسهال ایجاد کرده است، باید پزشک خود را در جریان قرار دهید.  احتمال خونریزی پس از مصرف پنی سیلین در بیماران مبتلا به مشکلات خونی، بیشتر است.

4. وضعیت ایمنی:

اگرچه پنی سیلین عامل عفونت قارچی نیست، اما باکتری های سالم موجود در واژن را که مانع از رشد عفونت قارچی در واژن می شدند، از بین می­ برد. اگر نشانه ­های عفونت قارچی نظیر بو، خارش یا سوزش واژن در خود ملاحظه کردید،  حتما با متخصص زنان صحبت کنید. آنتی بیوتیک هایی مثل پنی سیلین ممکن است موجب بروز اسهال شود که خود نشانۀ یک عفونت دیگر است. در صورت مشاهدۀ مدفوع خونی حتما با پزشک تماس بگیرید. در موارد مشابه بدون تجویز پزشک از مصرف هرگونه دارو برای قطع اسهال خودداری کنید.  پنی سیلین برای جنین خطری ندارد اما می تواند وارد شیر مادر شده و به کودک شیرخوار زیان برساند.

عوارض جانبی پنی سیلین در دوران بارداری:

اگرچه عوارض جانبی پنی سیلین در بارداری نادر است، اما بر روی بایدها و شایدها نمی­توان حکم داد. اگر نشانه های زیر را در خود مشاهده کردید در اسرع وقت به پزشک خود اطلاع دهید:

  • تورم لب ها، صورت، زبان یا گلو
  • تب و لرز
  • بثورات شدید پوست
  • اضطراب و بی­قراری شدید (آژیتاسیون)
  • درد معده، تهوع یا استفراغ
  • سردرد
  • ترشح از مهبل یا خارش
  • زبان سیاه
  • برفک

مقدار مصرف پنی سیلین در بارداری:

دوز مصرف داروی پنی سیلین برای بیماران مختلف متفاوت است. مقدار مصرفی شما باید همان اندازه ­ای باشد که پزشک تجویز می­کند. به یاد داشته باشید اگر دوره درمان را کامل نکنید، احتمال اینکه در درمان ­های آینده باکتری نسبت به دارو مقاوم شود، بیشتر است. باکتری که در یک دوره درمانی ناقص از بین برود درمقابل دارو مقاومت بیشتری از خود نشان خواهد داد.

هیچگاه دارو را به مقدار بیشتر یا به مدت طولانی تر از آنچه دکتر توصیه می­کند، مصرف نکنید. زیرا قبل از درمان کامل عفونت، علائم بیماری فروکش می ­کند در حالیکه هنوز عفونت معالجه نشده است. پنی سیلین یک عفونت ویروسی مثل آنفولانزا یا سرماخوردگی را درمان نمی کند بلکه صرفاً علائم بیماری را بهبود می­بخشد.

اگر یک وعده دارو را فراموش کردید بلافاصله پس از یادآوری میل کنید، اما اگر به وعدۀ بعدی نزدیک است، از مصرف دارو صرف نظر کرده و تا نوبت بعدی صبر کنید و بر اساس زمان بندی مصرف دارو را ادامه دهید. اگر بیش از دو وعده دارو را از یاد بردید، بهتر است از پزشک زنان در این باره راهنمایی بخواهید.

در صورت مصرف بیش از حد، بیمار باید تحت مراقبت قرار بگیرید. برخی علائم مصرف بیش از حد پنی سیلین در بارداری عبارتند: از بثورات پوستی شدید، تغییرات رفتاری، گیجی، تشنج یا ادرار کمتر از حد معمول. اگر در عرض چند روز علائم بیماری بهبود نیافت یا بدتر شد، حتما پزشک را در جریان قرار دهید.  

 

بیشتر بدانید:

1- تفاوت سرماخوردگی با آنفولانزا در چیست و راه درمان آن چیست؟

2- واکسن آنفولانزا در بارداری ضرر دارد و علائم آنفولانزا چیست؟

3- آنفولانزا در بارداری چگونه درمان می شود؟

4- آیا سرماخوردگی یا آنفولانزا در اوایل بارداری برای جنین خطرناک است؟